Kadınların önemli bir bölümünün hayatının bir döneminde karşılaştığı vajinal mantar enfeksiyonu, bazı kişilerde sık sık tekrarlayabiliyor. Uzmanlara göre bu durum yalnızca hijyenle ilgili değil; bağışıklık sistemi, hormon dengesi ve yaşam tarzı gibi birçok faktör nüks riskini artırabiliyor.
Vajinal Mantar Nedir?
Vajinal mantar enfeksiyonu genellikle Candida adı verilen maya türlerinin aşırı çoğalması sonucu ortaya çıkar. Normalde vajina florasında az miktarda bulunan bu mikroorganizmalar, denge bozulduğunda hızla çoğalarak kaşıntı, yanma, beyaz akıntı ve kızarıklık gibi şikâyetlere yol açar.
Neden Sürekli Tekrarlar?
Uzmanların sık nüks eden vajinal mantar için işaret ettiği başlıca nedenler şunlar:
1. Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması
Yetersiz uyku, yoğun stres, kronik hastalıklar ve bazı ilaçlar bağışıklığı düşürerek enfeksiyonlara zemin hazırlar.
2. Antibiyotik Kullanımı
Antibiyotikler zararlı bakterilerle birlikte yararlı bakterileri de azaltarak vajinal florayı bozabilir. Bu durum mantarların çoğalmasını kolaylaştırır.
3. Hormon Değişimleri
Hamilelik, doğum kontrol hapları veya adet döngüsündeki hormonal dalgalanmalar vajinal ortamın pH dengesini etkileyebilir.
4. Şeker Tüketimi ve Diyabet
Yüksek kan şekeri mantarların çoğalması için uygun ortam oluşturur. Kontrolsüz diyabeti olan kişilerde nüks daha sık görülür.
5. Yanlış Hijyen Alışkanlıkları
Parfümlü sabunlar, vajinal duş ürünleri ve sık iç temizlik uygulamaları doğal koruyucu florayı zayıflatabilir.
6. Sentetik ve Dar Kıyafetler
Hava almayan iç çamaşırları ve çok dar pantolonlar nemli bir ortam oluşturarak mantar gelişimini kolaylaştırır.
Tamamen Kurtulmak Mümkün mü?
Uzmanlar, doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle nüks sıklığının ciddi oranda azaltılabileceğini belirtiyor. “Tamamen kurtulmak” kişiden kişiye değişse de aşağıdaki önlemler önemli görülüyor:
• Doktor Kontrolünde Tedavi:
Tekrarlayan enfeksiyonlarda sadece eczaneden alınan kremler yeterli olmayabilir. Kültür testi ve uygun ilaç tedavisi gerekebilir.
• Probiyotik Desteği:
Yoğurt, kefir gibi probiyotik içeren gıdalar veya doktor önerisiyle alınan takviyeler vajinal florayı destekleyebilir.
• Şeker ve Rafine Karbonhidratı Azaltmak:
Beslenme düzeninde yapılan küçük değişiklikler bile mantar gelişimini yavaşlatabilir.
• Pamuklu İç Çamaşırı Tercihi:
Hava alan kumaşlar nemi azaltır ve enfeksiyon riskini düşürür.
• Gereksiz Antibiyotik Kullanımından Kaçınmak:
Antibiyotikler yalnızca doktor önerisiyle kullanılmalı.
• Vajinal Ürünleri Sınırlamak:
Parfümlü sabunlar ve iç temizlik ürünleri yerine sade, pH dengeli ürünler tercih edilmeli.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Yılda dört ve üzeri tekrar eden enfeksiyonlar “tekrarlayan vajinal kandidiyazis” olarak değerlendirilir ve mutlaka uzman kontrolü gerektirir. Ayrıca akıntının rengi değişiyorsa, şiddetli ağrı veya ateş eşlik ediyorsa farklı bir enfeksiyon ihtimali de göz önünde bulundurulmalıdır.
Uzmanlar, vajinal mantarın utanılacak bir durum olmadığını ve erken müdahale ile kontrol altına alınabileceğini vurguluyor. Düzenli jinekolojik kontroller ve bilinçli bakım alışkanlıkları, nükslerin önlenmesinde en etkili adımlar arasında gösteriliyor.
