Çocuklara sosyal medya yasağı dünya genelinde yaygınlaşıyor: 20'den fazla ülke yaş sınırı getiriyor

Birleşik Krallık hükümeti, 16 ve 17 yaşındaki gençlerin gece yarısı ile sabah 06.00 saatleri arasında dijital platformlara erişimini varsayılan olarak engelleyen gece yarısı kısıtlaması planını kamuoyuna sundu.Ülkede 16 yaş altı için geçen ay ilan edilen tam yasağın ardından hayata geçirilen yeni adım; Instagram, Tiktok ve Youtube gibi dev platformlarda otomatik video oynatma ve sonsuz kaydırma özelliklerini de otomatik olarak devre dışı bırakmayı hedefliyor.GECE YARISI KISITLAMASI İÇİN DÜĞMEYE BASILDIEski Başbakan Keir Starmer tarafından başlatılan ve halefi Andy Burnham tarafından yasalaştırılması beklenen düzenleme çerçevesinde, yaşça daha büyük gençlerin kendi hesap ayarlarını değiştirerek kısıtlamadan çıkabilmesine imkan tanındı.Kampanyacılar bu istisna seçeneğini eleştirirken Birleşik Krallık Teknoloji Bakanı Liz Kendall resmi duyuruda tedbirlerin önemine dikkat çekti:"Bu önlemler, gençlerin ihtiyaç duydukları uykuyu almalarına, okul ve koleje odaklanmalarına ve aile ve arkadaşlarıyla daha kaliteli zaman geçirmelerine yardımcı olmak açısından kritik öneme sahip."Dijital dünyanın kapısı 16 yaş altına kapanıyorDENEYE KATILAN 309 HANE UYKU VE ODAKLANMA KAZANCI BİLDİRDİHükümet destekli pilot çalışma kapsamında 309 hanede yaşları 13 ile 17 arasında değişen gençler bir ay boyunca üç farklı kısıtlama modeline katıldı.Araştırmada uygulama başına günlük 15 dakika sınırı, saat 21.00 ile 07.00 arasında gece kısıtlaması ve uygulamaların cihazlardan tamamen kaldırılması modelleri test edildi.Tüm gruplarda uyku, ruh hali, odaklanma, ders çalışma süresi ve aile içi etkileşimde belirgin iyileşmeler kaydedildi.TAM YASAK FOKUS SAĞLARKEN SOSYAL KOPUŞA YOL AÇTIUygulamaları tamamen silmek en yüksek odaklanma artışını sağlarken sosyal etkileşimde ciddi kopuşlar yarattı.Günlük 15 dakikalık sınır ise sohbetleri böldüğü gerekçesiyle gençler tarafından kullanışsız bulundu ve en düşük uyum oranına sahip oldu.Ailelerin sürdürmesi en kolay bulunan ve düzenli uyku faydası sağlayan seçenek gece kısıtlaması olarak öne çıktı.Gençler, özellikle arkadaşlarıyla iletişim kurmak için kullandıkları Snapchat erişiminin kesilmesinden şikayet etti ve kuralların yaşa göre esnetilmesini talep etti.Birden fazla hesabı olanlar tüm profillerini devlete bildirecekKISITLAMALAR TABLET VE VPN İLE DELİNDİSöz konusu denemede yer alan gençlerin kısıtlamaları aşmak adına tablet, dizüstü bilgisayar, eski cep telefonları, Sanal Özel Ağ (VPN) servisleri ve sahte yaş beyanlarına başvurduğu saptandı.Diğer yandan Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli teknoloji devleri düzenlemelere tepki gösterdi.Youtube sözcüsü, toptan yasakların çocukları gözetimli ve faydalı deneyimlerden uzaklaştırıp güvensiz hizmetlere yönlendireceğini savundu.Düzenlemenin bu yıl sonuna kadar parlamentoya sunulması ve 2027 başında yürürlüğe girmesi öngörülüyor.DÜNYA GENELİNDE 20'DEN FAZLA ÜLKE HAREKETE GEÇTİSosyal medya kısıtlamaları sadece İngiltere ile sınırlı kalmayıp küresel bir dalgaya dönüştü.Avrupa Birliği (AB) uzman komitesi çocukların erişimiyle ilgili tavsiyelerini hazırlarken, dünya genelinde 20'den fazla ülke benzer adımları gündemine aldı.Avustralya Aralık 2025 tarihinden itibaren 16 yaş altına yasak uygularken, Brezilya mart ayında hesapların ebeveynlere bağlanması ve yaş doğrulaması şartı getirdi.Çin ise 2019 yılından bu yana kademeli olarak yürüttüğü sınırlamaları 2023 yılında sosyal medya ve canlı yayın platformlarına yaydı.6 hafta boyunca sosyal medya hesaplarını kapatanların akıl sağlığında muazzam değişimTÜRKİYE VE ASYA ÜLKELERİ YAŞ SINIRINI YÜKSELTİYORAsya kıtasında Endonezya mart ayından, Malezya ise haziran ayından itibaren 16 yaş altındakilere ana platformları yasakladı.Türkiye, nisan ayında kabul ettiği yasayla 15 yaş altındakilere sosyal medyayı yasaklama kararı aldı ve bu düzenlemenin 2026 yılı sonlarında yürürlüğe girmesi planlanıyor.Birleşik Arap Emirlikleri de geçen ay 15 yaş altı için benzer bir kararı duyurdu.AVRUPA BÖLGESİNDE YASAL DÜZENLEME MESAİSİ HIZLANDIAvrupa tarafında Yunanistan 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren 15 yaş altına yasak getirmeyi planlarken; Avusturya 14 yaş, Slovenya ise 15 yaş altı için kanun tasarıları hazırlıyor.Almanya Başbakanı Friedrich Merz kısıtlamaları desteklerken, İsveç 2028 başında 15 yaş altına yasak getirmeyi önerdi.İrlanda, Danimarka, Norveç, Kanada ve Hindistan da çocuklara yönelik erişim engellerini ve yaş sınırlarını masaya yatırdı.Fransa, Portekiz, İspanya ve İtalya parlamentolarında da benzer kanun teklifleri üzerindeki görüşmeler devam ediyor.Sosyal medyada doğum tarihini 1900 yapan uyanıklar için yolun sonu geldi