Prof. Dr. Reşit Mıstık, 15 Ekim Dünya El Yıkama Günü dolayısıyla düzenlediği basın toplantısında el hijyeninin sağlık açısından taşıdığı kritik önemi vurguladı. Mıstık, mikroorganizmaların büyük bir bölümünün kişinin elleri aracılığıyla bulaşabildiğine dikkat çekerek, özellikle nezle virüsünün düşündüğümüzden daha fazla, yüzde 50 oranında elle bulaşabileceğini açıkladı.
El Hijyeninin Temel Nedenleri
Günlük hayatta ellerin farklı yüzeylerle temas ettiğine ve bu yüzeylerden mikropların ellere geçebileceğine dikkat çeken Mıstık, bu durumun el hijyeninin önemini bir kez daha gözler önüne serdi. Özellikle yüz, göz ve ağız bölgesine ellerin sıkça götürülmesi, çeşitli hastalık etkenlerinin vücuda girmesine zemin hazırlayabilir. Mıstık, insanların çevresinin ve vücutlarının birçok mikroorganizma ile kaplı olduğunu ve bu mikroplarla temasın kaçınılmaz olduğunu belirtti. Dolayısıyla, doğru el hijyeni uygulamaları ile bu mikroorganizmaların vücuda geçişini en aza indirgemek mümkün hale geliyor.
El Hijyeni Uygulama Yöntemleri
Prof. Dr. Reşit Mıstık, el hijyeninin sağlanması için en etkili yöntemlerin başında su ve sabun ile yıkamanın geldiğini söyledi. Bunun yanı sıra, antiseptik özellikler taşıyan sabunlar ya da alkol bazlı el dezenfektanı gibi alternatiflerin de bulunduğunu vurguladı. Belirli ortamlar için uygun el hijyeni yöntemleri seçmenin önemine işaret eden Mıstık, el yıkama süresinin yeterince uzun olması gerektiğini de sözlerine ekledi. Örneğin, ellere sabun sürülüp en az 20 saniye boyunca ovalanması, mikroorganizmaların büyük oranda yok edilmesine yardımcı olur. Sağlık kuruluşları ve kamu sağlığı kurumları, bu konuya dikkat çekmek amacıyla çeşitli kampanyalar düzenleyerek, toplumda el hijyeninin yaygınlaşmasını teşvik ediyor.
El hijyeninin sağlanması, sağlık ve hastalıklardan korunma açısından büyük önem taşımaktadır. El yıkama yöntemleri, temel olarak üç farklı kategoriye ayrılmaktadır. Sosyal, hijyenik ve cerrahi el yıkama teknikleri, her birinin kullanım alanları ve amacı bakımından farklılık göstermektedir. Sosyal el yıkama, bireylerin ev ve sosyal yaşamlarında uyguladığı basit bir yöntemdir. Bu yöntemde ellerin yaklaşık 10-15 saniye boyunca su ve sabunla yıkanması önerilmektedir. Böylece günlük yaşamda bakterilerin ve virüslerin ağız, burun ve göz gibi hassas alanlara geçişi azaltılmaktadır.
Sosyal El Yıkama
Sosyal el yıkama, özellikle yemek hazırlığı, tuvalet sonrası veya dışarıdan gelen kişilerle temastan sonra gerçekleştirilmelidir. Bu düşük seviyedeki hijyen önlemi, basit mikropların yayılmasını önlemek için etkili bir yöntemdir. Bu nedenle el yıkama alışkanlığının artırılması, yaygın bir sağlık sorunu olan bulaşıcı rahatsızlıkları azaltabilir. Anne-babaların çocuklarına el yıkama alışkanlığını kazandırmaları, bu durumun gelecekteki sağlıklarını olumlu yönde etkileyebilir.
Hijyenik El Yıkama
Hijyenik el yıkama ise daha dikkatli ve belirli teknikler gerektiren bir süreçtir. Bu yöntem, genellikle antimikrobiyal sabunlar veya alkol bazlı antiseptikler kullanılarak uygulanır. Temas süresinin en az 30 saniye olması gerektiği vurgulanan bu yöntem, hastane ortamları ve hasta bakımı gibi kritik durumlarda sıklıkla tercih edilmektedir. Hijyenik el yıkama, zararlı mikroorganizmaların yok edilmesine yardımcı olarak sağlık hizmeti sunan bireylerin ve hastaların korunmasında önemli bir rol oynamaktadır.
Cerrahi El Yıkama
Cerrahi el yıkama, cerrahlar ve sağlık profesyonelleri tarafından ameliyatlar ve invaziv girişimler öncesinde uygulanan en kapsamlı temizlik yöntemidir. Bu süreç, özel tekniklerin kullanılması ve belirli adımların izlenmesini gerektirdiğinden, diğer el yıkama yöntemlerine göre daha uzun ve karmaşık bir uygulamadır. Amacın, el üzerindeki tüm mikroorganizmaların ve kirlerin tamamen temizlenmesi olduğu bu yöntem, cerrahların ameliyat öncesi enfeksiyon riskini azaltmalarını sağlamaktadır.
El Yıkama Alışkanlığı
El yıkama alışkanlığının toplum genelindeki durumu ise düşündürücüdür. Yapılan araştırmalara göre, el yıkama gerekliliklerine uyma oranı kadınlarda yüzde 52, erkeklerde yüzde 48 olarak belirlenmiştir. Ancak, bu oran çocuklarda yalnızca yüzde 20, genç erişkinlerde ise yüzde 30'a kadar düşmektedir. Bu durum, el hijyeninin günlük yaşamda yeterince dikkate alınmadığını göstermektedir. Bulaşıcı hastalıklardan korunmanın temel yollarından biri olan el hijyeninin önemi, özellikle solunum yolu enfeksiyonları gibi hastalıkları önlemekte belirgindir. El hijyeninin ihmal edilmemesi gerektiğinin altı çizen uzmanlar, öksürme ve hapşırma esnasında çevreye yayılan virüslerin eller aracılığıyla bulaşabileceğini vurgulamaktadır.