Bölgedeki petrol ve doğal gaz sevkiyatının sekteye uğraması, enerji gelirlerinde milyarlarca dolarlık kayba yol açarken, toplam ekonomik zararın 50 milyar doların üzerine çıktığı hesaplanıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskleri nedeniyle İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’in petrol sevkiyatında ciddi gerileme yaşandı. Günlük petrol ihracatı yaklaşık 12,3 milyon varilden 7,8 milyon varil seviyesine kadar indi. Yalnızca petrol gelirlerinde yaklaşık 15 milyar dolarlık kayba neden olduğu belirtilirken, enerji tesislerindeki aksaklıklar ve LNG ihracatındaki sorunların da eklenmesiyle toplam zararın çok daha yüksek seviyelere ulaştığı ifade ediliyor.
Enerji dışında birçok sektör etkilendi
Bölgedeki gerilim yalnızca enerji sektörünü değil, ticaret, lojistik, finans ve turizm gibi alanları da doğrudan etkiledi. Özellikle enerji gelirlerine yüksek oranda bağımlı olan Körfez ülkelerinde ekonomik yavaşlama gözle görülür hale geldi. Körfez bölgesi, günlük yaklaşık 30 milyon varillik üretimiyle küresel petrol arzının önemli bir bölümünü karşılıyor.
Aynı zamanda dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar geçitten sağlanıyor. Bu nedenle boğazdaki aksama, küresel tedarik zincirinde domino etkisi yarattı.
Küresel enerji dengeleri yeniden şekilleniyor
ABD, Rusya ve alternatif enerji üreticilerinin süreçten görece avantajlı çıktığı değerlendirilirken, Körfez ülkeleri ve Asya’daki büyük enerji ithalatçılarının ise en fazla zarar gören taraflar arasında yer aldığı belirtiliyor. Uluslararası Enerji Ajansı’na üye ülkelerin, fiyat artışlarını sınırlamak amacıyla yüz milyonlarca varillik acil petrol stokunu devreye alması, piyasalardaki sert yükselişin önüne geçen kritik adımlardan biri olarak öne çıktı.
Hürmüz Boğazı neden kritik?
Basra Körfezi’ni Hint Okyanusu’na bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en stratejik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Katar, Kuveyt ve Bahreyn gibi ülkeler ihracatlarının neredeyse tamamını bu güzergah üzerinden gerçekleştiriyor. Bazı ülkeler alternatif boru hatlarına yönelerek kayıplarını azaltmaya çalışsa da uzmanlar, boğazdaki risklerin devam etmesi halinde enerji, taşımacılık ve gıda sektörlerinde daha geniş çaplı ekonomik etkilerin ortaya çıkabileceği uyarısında bulunuyor.
