Meta çatısı altındaki WhatsApp’tan yapılan açıklamada, söz konusu adımın Rusya’daki 100 milyondan fazla kullanıcıyı devlet kontrolündeki bir uygulamaya yönlendirmeyi hedeflediği öne sürüldü.
Kararın, Rus düzenleyici kurumların güvenlik gerekçesiyle Telegram’a erişimi kısıtlamasının ardından gündeme geldiği ifade ediliyor. Telegram’ın da ülkede WhatsApp kadar yaygın bir kullanıcı kitlesine sahip olduğu biliniyor.
WhatsApp yetkilileri, 100 milyondan fazla kullanıcının özel ve güvenli iletişim imkanından mahrum bırakılmasının geriye dönük bir uygulama olacağını ve bunun Rusya’daki kullanıcıların güvenliğini zayıflatacağını belirtiyor.
Meta’ya yönelik “aşırılık” suçlaması
Rusya’nın iletişim denetim kurumu Roskomnadzor’un, WhatsApp’ı yerel mevzuata uyum konusunda daha önce birçok kez uyardığı kaydedildi.
Devlet kontrolündeki ajanslarda yer alan haberlerde, WhatsApp’ın 2026 yılına kadar ülkede tamamen engellenmesinin beklendiği aktarıldı. Rus yetkililer, Meta’nın ülkede “aşırılık yanlısı bir kuruluş” olarak tanımlanması nedeniyle alınan tedbirlerin hukuki zemine dayandığını savunuyor.
Bu tanımlamanın yapıldığı 2022 yılından bu yana Instagram ve Facebook gibi Meta’ya ait uygulamalar Rusya’da erişime kapalı bulunuyor. Söz konusu platformlara yalnızca VPN aracılığıyla erişim sağlanabiliyor.
Devlet destekli “Max” uygulaması
Moskova yönetimi, kullanıcıları devlet tarafından geliştirilen “Max” adlı yeni platforma yönlendirmek için çalışmalarını sürdürüyor.
Çin merkezli WeChat’e benzetilen bu “süper uygulama”, mesajlaşma hizmetleri ile kamu hizmetlerini bir araya getiriyor. Ancak uygulamada uçtan uca şifreleme özelliğinin bulunmadığı belirtiliyor. Rusya, hem WhatsApp hem de Telegram’ın, yasal düzenlemeler doğrultusunda kullanıcı verilerini ülke içinde depolamayı kabul etmediğini ileri sürüyor.
2025 itibarıyla ülkede satılan tüm yeni cihazlarda Max uygulamasının yüklü olması zorunlu hale getirildi. Ayrıca kamu çalışanları, öğretmenler ve öğrencilerden de bu platformu kullanmaları isteniyor.
Telegram’ın kurucusu Pavel Durov ise yaptığı açıklamada, uygulamalara getirilen kısıtlamaların vatandaşları siyasi sansür ve gözetim amacıyla devletin geliştirdiği platformlara yönlendirdiğini savunarak, özgürlüklerin sınırlandırılmasının doğru bir yöntem olmadığını ifade etti.
