ABD Merkez Bankası içindeki faiz tartışması, temmuz toplantısının ardından daha belirgin hâle geldi.
New York Fed Başkanı John Williams, enflasyonun önümüzdeki aylarda kademeli biçimde gerilemesini beklediğini ancak bu senaryonun gerçekleşmemesi hâlinde daha sıkı para politikasının yeniden devreye girebileceğini söyledi.Williams’ın açıklaması, Fed’in faizi sabit bıraktığı toplantıda üç üyenin artırım yönünde oy kullanmasının hemen ardından geldi.
Enflasyonun yüzde 2 hedefinin üzerinde kalması, piyasaların yıl bitmeden yeni bir faiz artırımını fiyatlamaya başlamasına neden oluyor.Enflasyon için 2028 takvimiWilliams’ın temel senaryosuna göre ABD’de enflasyon yılın ikinci yarısında aşağı yönelmeye başlayacak ve 2027’de gerilemesini sürdürecek.
Fed’in yüzde 2’lik fiyat istikrarı hedefine kalıcı biçimde ulaşılması ise 2028’i bulacak.New York Fed Başkanı, önümüzdeki birkaç ayda açıklanacak çekirdek enflasyon verilerine özellikle önem verdiğini belirtti.
Verilerin yalnızca kısa süreli bir yavaşlamayı değil, yüzde 2 hedefine doğru kalıcı bir eğilimi göstermesi gerekecek.Williams, konut maliyetlerindeki daha sınırlı artışların ve mal fiyatlarındaki normalleşmenin dezenflasyon sürecini desteklemesini bekliyor.
Konut dışı hizmet enflasyonunun da zaman içinde yavaşlaması temel senaryonun önemli parçaları arasında bulunuyor.Faiz artırımı masada kalacakWilliams, mevcut faiz seviyesinin enflasyonu aşağı çekmek için uygun konumda olduğunu savundu.
Ancak fiyat artışlarının Fed’in hedefiyle uyumlu bir patikaya girmemesi hâlinde politikanın yeniden ayarlanmasının gerekli olacağını söyledi.Bu mesaj, faiz artırımının yakın toplantı için kesinleştiği anlamına gelmiyor.
Williams, kararın işgücü piyasası, ekonomik büyüme, ücretler, temel enflasyon göstergeleri ve finansal koşullar birlikte değerlendirilerek verileceğini vurguladı.Fed’in önündeki temel soru, mevcut faizlerin ekonomiyi yeterince yavaşlatıp yavaşlatmadığı olacak.
Enflasyon beklenen hızda düşmezse para politikasının daha uzun süre sıkı tutulması veya faizlerin yeniden yükseltilmesi gündeme gelebilir.Karar üç karşı oyla çıktıFed, 29 Temmuz’daki toplantısında politika faizini yüzde 3,50 ile yüzde 3,75 aralığında sabit bıraktı.
Karar 9’a karşı 3 oyla alındı.Williams, faizin değiştirilmemesi kararını güçlü biçimde desteklediğini söyledi.
Ekonominin aşırı ısınmadığını, işgücü piyasasının yaklaşık bir yıldır istikrarlı seyrettiğini ve büyümenin uzun vadeli eğilime yakın olduğunu savundu.Artırım yönünde oy kullanan üç üye ise enflasyonun beş yılı aşkın süredir yüzde 2 hedefinin üzerinde kalmasını öne çıkardı.
Bu üyeler, fiyat baskılarının kendi kendine ortadan kalkacağına güvenilemeyeceğini ve daha yüksek faizin gerekebileceğini belirtti.Komitedeki üç karşı oy, Fed içindeki görüş ayrılığının güçlendiğini gösterdi.
Yılın kalan toplantılarında açıklanacak her yeni enflasyon ve istihdam verisi, faiz tartışmasının yönünü değiştirebilir.PCE enflasyonu yüzde 3,7Fed’in temel fiyat göstergesi olarak izlediği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi haziranda yıllık yüzde 3,7 arttı.
Gıda ve enerji hariç çekirdek PCE enflasyonu ise yüzde 3,3 olarak gerçekleşti.Aylık bazda manşet endeks yüzde 0,1 gerilerken çekirdek endeks yüzde 0,1 yükseldi.
Yıllık oranların hedefin belirgin biçimde üzerinde kalması, kısa vadeli yavaşlamanın Fed açısından yeterli olmadığına işaret ediyor.Williams, enflasyondaki yüksekliğin büyük bölümünü tarifeler, enerji fiyatları ve jeopolitik gelişmeler gibi özel koşullara bağlıyor.
Ekonominin genel talep yapısında ise yeni ve geniş kapsamlı bir aşırı ısınma görmediğini belirtiyor.Tarife ve enerji hesabıWilliams’a göre uygulamadaki tarifelerin fiyatlar üzerindeki etkisinin büyük bölümü ekonomiye yansıdı.
Yeni ve büyük bir tarife dalgası yaşanmaması hâlinde bu kalemin önümüzdeki aylarda enflasyonu aynı güçte artırması beklenmiyor.Enerji tarafında ise belirsizlik daha yüksek.
Orta Doğu’daki çatışmaların petrol ve diğer emtia fiyatlarını artırması, enflasyon görünümünü kısa sürede değiştirebilir.Williams’ın temel senaryosu, enerji fiyatlarının zirveye yaklaşması ve zaman içinde gerilemesi üzerine kurulu.
Ancak çatışmanın uzaması, ticaret yollarının kapalı kalması veya arzın yeniden daralması bu beklentiyi bozabilir.Enerji fiyatlarının uzun süre yüksek kalması ulaşım, üretim ve hizmet maliyetleri üzerinden tüketici fiyatlarına yansıyabilir.
Böyle bir senaryo, Fed’in faiz artırımı tartışmasını daha erken gündeme taşıyabilir.Piyasalar Fed’i bağlamayacakUzun vadeli ABD tahvil faizlerinin yükselmesi ve vadeli işlemlerde yıl sonuna kadar faiz artırımı olasılığının fiyatlanması, finansal koşulları şimdiden sıkılaştırıyor.Williams, piyasa hareketlerinin ekonomi üzerindeki etkilerini yakından izlediklerini ancak Fed’in kararlarını piyasanın beklentilerini onaylamak için almayacağını söyledi.
Her toplantıda ekonomik verilerin bağımsız biçimde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.Yeni Fed yönetiminin ileriye dönük açık faiz yönlendirmesini azaltması, toplantı sonuçları üzerindeki belirsizliği artırıyor.
Williams, mevcut şartlarda yön konusunda kesin mesaj vermemenin doğru olduğunu düşünüyor.Bu yaklaşım, piyasaların her enflasyon, istihdam ve büyüme verisine daha sert tepki vermesine yol açabilir.
Fed’in bir sonraki adımı önceden belirlenmiş bir takvimden çok veri akışına bağlı olacak.Yapay zekâda kriz riski görmüyorWilliams, yapay zekâ yatırımlarının bazı mal ve hizmet gruplarında güçlü talep yarattığını söyledi.
Veri merkezleri, enerji altyapısı ve teknoloji ekipmanlarına yönelik harcamalar bazı fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.Buna karşın yapay zekâ yatırımlarını şu anda enflasyonun ana nedeni olarak görmüyor.
Sektördeki hızlı fiyat hareketleri ve şirket değerlemelerindeki oynaklığın yenilikçi bir alanda olağan karşılanabileceğini belirtti.Teknoloji şirketlerinin borçlanma düzeylerinin finansal istikrar açısından henüz büyük tehdit oluşturmadığını savunan Williams, birçok şirketin güçlü gelir ve kârlılığa sahip olduğuna işaret etti.Fed açısından önümüzdeki dönemin ana göstergeleri çekirdek PCE enflasyonu, enerji fiyatları, işgücü piyasası ve uzun vadeli tahvil faizleri olacak.
Enflasyonda beklenen düşüş başlamazsa faiz artırımı seçeneği politika masasındaki ağırlığını artıracak.
