Washington’ın Rus petrol gelirlerini sıkıştırmak için artırdığı baskıya rağmen Hindistan’ın Moskova’ya enerji bağımlılığı yeni bir rekora çıktı.
Temmuz ayında Rusya, dünyanın en büyük petrol tüketicilerinden Hindistan’ın ham petrol ithalatının yarısından fazlasını tek başına karşıladı.Tablo yalnızca Rusya-Hindistan enerji ilişkilerinin güçlendiğini göstermiyor. İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki arz sorunları, Asya’nın büyük petrol ithalatçılarını alternatif tedarikçilere yöneltirken Rus petrolü Hindistan için daha kritik hale geliyor.Rusya’nın payı ilk kez yüzde 50’yi aştıTicaret verilerine göre Hindistan temmuz ayında Rusya’dan günlük yaklaşık 2,47 milyon varil ham petrol ithal etti.
Böylece Rus petrolünün Hindistan’ın toplam ithalatındaki payı yüzde 50,83’e yükselerek bugüne kadarki en yüksek seviyesine ulaştı.Rusya’dan yapılan ithalat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 62,4 arttı.
Haziran ayında günlük yaklaşık 2,6 milyon varille miktar bazında rekor seviyeye çıkan alımlar temmuzda yüzde 4,8 gerilese de toplam ithalattaki pay yeni zirvesini gördü.Bu durum, basit bir aylık dalgalanmadan daha büyük bir dönüşüme işaret ediyor.
Ukrayna savaşından önce Hindistan’ın petrol tedarikinde sınırlı bir yere sahip olan Rusya, birkaç yıl içinde ülkenin açık ara en büyük ham petrol tedarikçisi haline geldi.Hindistan açısından Rus petrolünün cazibesi uzun süredir fiyat avantajından kaynaklanıyor.
Ancak son dönemde denkleme yeni bir unsur daha eklendi: Orta Doğu’dan güvenli ve düzenli petrol tedarikinin zorlaşması.ABD’nin yüzde 100 tarife riski masadaRus petrolündeki rekor, Washington’ın Moskova’nın enerji gelirlerini hedef alan yeni yaptırım baskısını artırdığı bir dönemde geldi.ABD Senatosu bu ay Rus petrolünü satın almaya devam eden ülkelere yönelik yüzde 100 gümrük vergisi uygulanmasının önünü açabilecek düzenlemeyi kabul etti.
Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Temsilciler Meclisi’nin de onayından geçmesi gerekiyor.Hindistanlı rafineriler yılın başında ABD ile yürütülen ticaret görüşmeleri sırasında olası ek tarifelerden kaçınmak için Rus petrolü alımlarını azaltmaya başlamıştı.
Ancak enerji piyasasında yaşanan gelişmeler bu stratejiyi değiştirdi.Washington’ın baskısına rağmen rafinerilerin yeniden Rusya’ya yönelmesi, enerji güvenliğinin ticaret politikasının önüne geçmeye başladığını gösteriyor.
Hindistan’ın günlük milyonlarca varillik ithalat ihtiyacını kısa sürede başka tedarikçilerden karşılaması kolay değil.Olası yüzde 100 tarifenin devreye girmesi halinde ise Yeni Delhi’nin çok daha zor bir tercihle karşı karşıya kalması mümkün.
Hindistan bir tarafta uygun fiyatlı ve büyük hacimli Rus petrolü, diğer tarafta ABD pazarına erişimin maliyeti arasında denge kurmak zorunda kalabilir.Hürmüz’deki kriz Hindistan’ı Rusya’ya ittiRus petrolünün payındaki sıçramanın arkasındaki en önemli nedenlerden biri Orta Doğu’daki arz sorunu oldu.İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin kesintiye uğraması, Hindistan’ın geleneksel petrol tedarikçilerinden aldığı varillerin güvenliğini ve maliyetini değiştirdi.
Hürmüz üzerinden yapılan sevkiyatların zorlaşması, rafinerilerin Rusya ve Latin Amerika gibi alternatif kaynaklara daha fazla yönelmesine yol açtı.Haziran ayında da aynı eğilim açık biçimde görülmüştü.
Hindistan’ın Rusya’dan petrol ithalatı günlük 2,6 milyon varilin üzerine çıkarak rekor kırarken Orta Doğu’dan gelen petrol miktarı sert biçimde gerilemişti.Hindistan açısından bu değişimin önemi büyük. Ülke ham petrol ihtiyacının yüzde 90’dan fazlasını dışarıdan karşılıyor ve küresel enerji arzındaki her bozulma doğrudan ithalat faturasına, enflasyona ve cari dengeye yansıyabiliyor.Bu nedenle Rus petrolü artık yalnızca indirimli fiyat avantajı sunan bir seçenek değil.
Hürmüz kaynaklı risk devam ettiği sürece Hindistan’ın enerji güvenliğinde önemli bir alternatif tedarik kanalı haline geliyor.Orta Doğu’nun payı sert düştüNisan-temmuz dönemine bakıldığında tedarik haritasındaki değişim daha da belirginleşiyor.
Rusya, bu dört aylık dönemde Hindistan’ın ham petrol ithalatının yüzde 43,25’ini karşıladı.
Geçen yıl aynı dönemde bu oran yaklaşık yüzde 37 seviyesindeydi.Buna karşılık Orta Doğulu üreticilerin Hindistan pazarındaki payı yaklaşık yüzde 43’ten yüzde 30’a kadar geriledi.
Böylece Suudi Arabistan, Irak ve diğer bölgesel tedarikçilerin uzun yıllardır sahip olduğu ağırlık önemli ölçüde azaldı.Latin Amerika’nın payı ise yüzde 3,5’ten yüzde 12,7’ye yükseldi. Özellikle Brezilya ve Venezuela’dan yapılan alımların artması, Hintli rafinerilerin tedarik kaynaklarını çeşitlendirmek için daha uzun mesafeli rotalara yöneldiğini gösteriyor.Birleşik Arap Emirlikleri de bu yeni tabloda öne çıktı.
BAE, spot piyasaya sunduğu yüksek hacim sayesinde Irak’ı geride bırakarak Rusya’nın ardından Hindistan’ın ikinci büyük tedarikçisi konumuna yükseldi.Petrol piyasası açısından ortaya çıkan yeni denklem oldukça net: ABD Rus petrolünü küresel ticaretten uzaklaştırmaya çalışırken, Hürmüz’deki sorunlar dünyanın en büyük alıcılarından birini daha fazla Rus petrolüne yöneltiyor.Bu gerilim, küresel petrol fiyatları açısından da kritik önem taşıyor.
Hindistan gibi büyük bir alıcının Rus varillerinden hızlı biçimde vazgeçmesi halinde alternatif petrol talebi Orta Doğu, ABD ve Latin Amerika’ya kayabilir.
Bunun gerçekleşmesi küresel arz dengesi üzerinde yeni bir fiyat baskısı yaratabilir.
