Türkiye’nin tekstil ve hazır giyim sektörünün en önemli merkezlerinden İstanbul’da üretim haritası yeniden şekilleniyor. İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) yayımladığı “İstanbul Tekstil Sanayisi: Değişen Üretim Coğrafyası ve Yeni Dinamikler” araştırmasına göre, artan maliyetler büyük ölçekli firmaları İstanbul dışına iterken, kent içinde faaliyet gösteren küçük üreticiler de merkezi bölgelerden çevre ilçelere taşınıyor.Yüksek maliyetler tekstil sektöründe rekabet gücünü zayıflattıİBB’ye bağlı İstanbul Planlama Ajansı tarafından Kent Gündemi Araştırmaları kapsamında hazırlanan raporda, İstanbul tekstil sektörünün tarihsel gelişiminden günümüzde yaşadığı ekonomik sorunlara kadar birçok başlık ele alındı.Araştırma kapsamında 19 firma temsilcisiyle görüşüldü.
Elde edilen bulgulara göre enflasyon, yükselen iş gücü maliyetleri, döviz kuru politikaları ve finansmana erişimde yaşanan güçlükler, sektörün uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü olumsuz etkiliyor.Büyük tekstil firmaları İstanbul dışına yöneliyorİstanbul’daki yüksek kira ve personel giderleri, özellikle büyük ölçekli tekstil üreticilerinin yeni adresler aramasına neden oluyor.Sektör temsilcilerine göre firmalar, devlet desteklerinden yararlanabilecekleri teşvik bölgelerine veya Trakya’daki organize sanayi bölgelerine ve bunların çevresine taşınmaya başladı.Bazı şirketler ise düşük işçilik ve enerji maliyetleri, vergi avantajları ve ABD pazarına gümrüksüz erişim gibi fırsatlar nedeniyle yurt dışında yatırım seçeneklerini değerlendiriyor.
Ancak bu yatırımlarda nitelikli iş gücü bulma ve yeni üretim koşullarına adaptasyon gibi sorunlarla karşılaşılabildiği belirtiliyor.Tarihi Yarımada’dan Esenyurt ve Arnavutköy’eDeğişim yalnızca İstanbul dışına taşınan büyük firmalarla sınırlı değil.
Kent içerisindeki küçük ölçekli tekstil üretiminin de merkezden çevre ilçelere doğru kaydığı görülüyor.Daha önce Tarihi Yarımada ve Beyoğlu çevresinde yoğunlaşan küçük üretim merkezlerinin yeni adresleri arasında Sultançiftliği, Esenyurt, Arnavutköy ve Güneşli öne çıkıyor.Böylece tekstil üretiminin İstanbul içindeki geleneksel coğrafyası da maliyet baskısıyla birlikte dönüşüyor.Osmanbey ve Merter’de üretimin yerini ticaret alıyorİstanbul tekstil sektörünün yıllardır önemli merkezleri arasında bulunan Osmanbey, Merter ve Çağlayan’da da işlev değişimi yaşanıyor.Rapora göre bu bölgeler artık üretimden ziyade uluslararası toptan ticaretin yapıldığı, mağazaların ve perakende satış ofislerinin yoğunlaştığı ticaret merkezlerine dönüşüyor.“Tekstil İstanbul’u tamamen terk etmez”Sektör temsilcileri, yüksek maliyetler ve finansman sorunları nedeniyle önümüzdeki döneme ilişkin karamsar bir tablo çiziyor.
Bankaların tekstil sektörünü riskli görmesi ve uygulanan ekonomi politikaları da firmaların geleceğe ilişkin beklentilerini etkiliyor.Buna karşın tekstilin İstanbul’dan tamamen çekilmesi beklenmiyor.
Kentin Ar-Ge, tasarım, pazarlama, mağazacılık, ticaret ve yönetim faaliyetlerinin merkezi olmayı sürdürmesi öngörülüyor. Üretimin önemli bir bölümü İstanbul dışına veya çevre ilçelere kayarken, sektörün katma değeri yüksek faaliyetlerinin kentte kalmaya devam edeceği değerlendiriliyor.
