Avrupa’da haftalardır etkili olan aşırı sıcaklar artık yalnızca günlük yaşamı değil, ekonominin büyüme hesabını da tehdit ediyor.
Yeni tahminler, sıcak hava ve kuraklığın yaratacağı kaybın Avrupa Birliği’nin bu yıl için beklediği büyümenin neredeyse tamamını silebilecek boyuta ulaştığını gösteriyor.180 milyar euroluk faturaTriodos Bank tarafından yapılan hesaplamaya göre aşırı sıcak ve uzun süren kuraklık, 2026’da Avrupa Birliği ekonomisinin yaklaşık yüzde 1’ine karşılık gelen 180 milyar euroluk kayba yol açabilir.Bu tahmini dikkat çekici hale getiren ise Avrupa ekonomisinin zaten düşük bir büyüme hızına hazırlanması.
Avrupa Komisyonu, AB ekonomisinin 2026’da yüzde 1,1 büyümesini bekliyor.
Sıcakların ekonomik etkisine ilişkin tahmin gerçekleşirse yıl boyunca elde edilmesi beklenen büyümenin büyük bölümü ortadan kalkabilir.Ekonomik kaybın en büyük bölümünün çalışanların verimliliğindeki düşüşten kaynaklanması bekleniyor.
Aşırı sıcakların iş gücü verimliliği üzerinden tek başına AB ekonomisinden yaklaşık yüzde 0,6 götürebileceği hesaplanıyor.Özellikle açık havada çalışanlar, inşaat, tarım ve lojistik gibi sıcaklığa doğrudan maruz kalan sektörler açısından risk daha yüksek. Çalışma saatlerinin değiştirilmesi veya üretimin yavaşlatılması ise şirketler için ek maliyet anlamına geliyor.Tarımdan elektriğe baskı yayılıyorSıcakların faturası iş gücüyle sınırlı kalmıyor.
Tarımsal üretim, elektrik üretimi ve ulaşım altyapısı da aynı anda baskı altında bulunuyor.Triodos Bank, Avrupa Birliği’nin tarımsal üretiminde yüzde 3 ile yüzde 7 arasında kayıp yaşanabileceğini tahmin ediyor. Üretimdeki gerilemenin özellikle bazı gıda ürünlerinde fiyat baskısını güçlendirmesi ve tüketicinin market harcamalarına kadar uzanan bir etki yaratması bekleniyor.Kuraklığın enerji tarafında da iki yönlü etkisi bulunuyor.
Sıcaklık arttıkça soğutma ve klima kullanımına bağlı elektrik talebi yükselirken, aynı anda bazı enerji üretim kaynaklarının verimliliği düşebiliyor.Ulaştırma tarafında ise düşük su seviyeleri, karayolları ve demiryollarındaki sıcaklık kaynaklı sorunlar lojistik maliyetlerini artırabiliyor.
Böylece aşırı hava koşullarının faturası üreticiden taşımacıya, enerji şirketlerinden tüketiciye kadar geniş bir alana yayılıyor.Avrupa Komisyonu da temmuz ayında yayımladığı tarım piyasaları görünümünde sıcak hava dalgalarının çiftçiler üzerinde ağır baskı yarattığına dikkat çekmişti.
Mevcut tahminlerin devam eden sıcak hava dalgalarının bütün etkisini henüz içermemesi de tarımdaki kayıp riskini artırıyor.En ağır darbeyi Fransa alabilirEkonomik etkinin Avrupa genelinde eşit dağılması beklenmiyor.
Tahminlere göre en ağır darbeyi alan ülkelerden biri Fransa olabilir.Tekrarlanan sıcak hava dalgalarının Fransa’nın büyümesini yaklaşık 1,4 puan aşağı çekebileceği ve ülke ekonomisinin yılı yüzde 0,6 daralmayla tamamlamasına yol açabileceği hesaplanıyor.İtalya ve İspanya da yüksek sıcaklıkların daha güçlü ekonomik sonuç yaratabileceği ülkeler arasında bulunuyor.
Belçika’nın da önemli kayıplarla karşılaşabileceği belirtilirken, daha az sayıda olağanüstü sıcak gün yaşayan Polonya gibi ülkelerin görece sınırlı etkilenmesi bekleniyor.Hollanda’da ise sıcakların büyümeden yaklaşık 0,8 puan götürmesi ve ekonomiyi neredeyse durgunluğa sürüklemesi öngörülüyor.Ortaya çıkan tablo Avrupa’nın büyüme sorununa yeni bir başlık daha ekliyor.
Enerji maliyetleri ve küresel ticaretteki belirsizliklerle mücadele eden Avrupa ekonomisi için hava koşulları artık dönemsel bir sorun olmaktan çıkarak büyüme, enflasyon ve kamu harcamalarını aynı anda etkileyen ekonomik bir risk haline geliyor.
