Geçen Yılın Fiyatları
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın en son açıklamaları doğrultusunda, 2024 yaş çay fiyatı 17 TL/kg olarak belirlenirken, 2025 yılı için bu rakam 25,44 TL/kg olarak ortaya çıkmıştı. Yani geçen yıl çay fiyatlarının yaklaşık olarak %50 oranında bir artışa uğradığı gözlemlenmişti. Bu artış, üreticilerin karşılaştığı maliyetlere kıyasla önemli bir gelişme olmuştu.
Üreticilerin Beklentileri
Çay üreticileri bu yıl çok daha yüksek fiyat taleplerinde bulunuyor. Bölgedeki ziraat odaları ve temsilcilerin yaptıkları maliyet hesapları doğrultusunda, çay bahçelerinin bakım, gübre ve işçilik maliyetleri toplamda yaklaşık 29 TL/kg seviyelerine kadar çıkıyor. Bunun üstüne %20’lik bir kar marjı eklendiğinde, olması gereken fiyatın en az 35 TL/kg seviyesinde olması gerektiği savunuluyor.
Piyasa Tahminleri
Sektörde yapılan çeşitli değerlendirmelere göre, 2026 yaş çay fiyatı hakkında bazı varsayımlar mevcut. En düşük beklentiler 30 TL civarındayken, ortalama tahminlerin 32 ile 36 TL arasında olduğu ifade ediliyor. Üreticilerin talebi ise 35 TL ve üzerini kapsarken, yüksek enflasyon senaryolarında fiyatın 38 ile 40 TL arasında olabileceği öne sürülüyor. Eğer benzer bir artış oranı uygulanırsa, çay fiyatının yaklaşık 38 TL civarına çıkması muhtemel görünüyor.
Piyasa Etkileri
Yaş çay fiyatlarının artması durumunda, kuru çay fiyatlarında da hızlı bir artış bekleniyor. ÇAYKUR'un maliyetleri doğrudan etkilenirken, özel sektörün alım fiyatları da buna bağlı olarak değişim gösterecek. Paketli çay ürünlerinin fiyatları ise yaklaşık 2-4 ay içinde zamlanma eğilimi gösteriyor. Dolayısıyla, taban fiyat açıklanana kadar geçen süre zarfında raf fiyatlarının yükselmeye başlaması muhtemel görünüyor.
Çayın Ekonomik Önemi
Rize ve Doğu Karadeniz ekonomisi büyük oranda çaya bağlıdır. Türkiye'deki çay üretiminin merkezi olan Rize, her yıl ortalama 1,4 milyon ton çay üretmektedir. Bu sektörde on binlerce ailenin geçim kaynağı da çaydan sağlanmaktadır. Bu nedenle, yaş çay fiyatlarının açıklanması, bölgede adeta bir "maaş zammı" etkisi yaratmaktadır. Üreticilerin ve bölge halkının yaşam standartları üzerinde önemli bir rol oynamaktadır.
Açıklama Tarihi
Genellikle yaş çay fiyatlarının açıklanma dönemi, her yıl Mayıs ayının ikinci haftasında gerçekleşmektedir. Fiyat açıklamaları, Cumhurbaşkanı veya Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu tarihin yaklaşmasıyla birlikte, üreticilerin ve tüketicilerin gözleri fiyatların resmi olarak duyurulacağı tarihe çevrilmiş durumda.
