Rize Baro Başkanı Avukat Ümit Peçe, geçtiğimiz yıl yürürlüğe giren tarımsal arazilerin korunmasına yönelik yasanın, Rize’de birçok vatandaşın mağduriyetine yol açtığını belirtti. Peçe, düzenlemenin Anayasa’daki mülkiyet hakkıyla çeliştiğini vurguladı.
Peçe, köylerdeki tarım arazilerinin bölünmesini önleme amacıyla çıkarılan yasanın vatandaşlar için ciddi ekonomik sıkıntılar yarattığını ifade ederek, “Amaç tarım arazilerini korumaktı ancak bu düzenleme vatandaşın mülkiyet hakkını elinden aldı” dedi.
5 dönüm altındaki araziler satılamıyor
Rize Baro Başkanı, yasanın en temel sorununu şöyle açıkladı: “Geçen yıl köy yerlerinde tarımsal faaliyetlerin bölünmemesi amacıyla bir yasa çıkarıldı. Buna göre 5 dönümden küçük arazilerdeki hisseler üçüncü şahıslara satılamıyor. Bu, açıkça mülkiyet hakkına aykırı bir durumdur. Vatandaşın acil nakit ihtiyacı olabilir, taşınmazını satmak isteyebilir. Ancak yasa buna engel oluyor.”
Peçe, devletin tarım arazilerini koruma çabasını olumlu bulduğunu ancak düzenlemenin vatandaş aleyhine sonuçlar doğurduğunu belirterek, “Devlet tarımsal üretimi ve verimliliği korumak isteyebilir. Ancak vatandaşın malını dilediği gibi değerlendirme özgürlüğü de korunmalıdır. Bu yasa, köylünün toprağı üzerinde tasarruf hakkını fiilen ortadan kaldırmıştır” dedi.
İzale-i şuyu davaları uzun sürüyor
Yasa nedeniyle vatandaşların mülkiyetlerini satabilmek için ‘izale-i şuyu’ (ortaklığın giderilmesi) davası açmak zorunda kaldığını belirten Peçe, “Bir arazide birden fazla hissedar varsa zaman zaman anlaşmazlıklar çıkabiliyor. Şimdi yasa, üçüncü kişiye satış yasağı getirince, vatandaş çözümü mahkemede arıyor. Ancak izale-i şuyu davaları 5 ila 10 yıl arasında sürebiliyor. İnsan malını satmak istiyor ama yargı süreci yıllarca uzayabiliyor” diye konuştu.
Elektronik ihale sistemi yeni sorunlar yaratıyor
Son dönemde satışlarda devreye alınan elektronik ihale sisteminin de yöre halkı açısından farklı sorunlar doğurduğunu kaydeden Peçe, “Elektronik ihale sistemiyle ülkenin her yerinden insanlar satışlara katılabiliyor. Bu şeffaflık açısından iyi bir gelişme. Ancak köy yaşamıyla bağı olmayan, yöre halkını tanımayan kişilerin arazi alması köylerde sosyokültürel huzuru etkiliyor. Yabancı birinin köyde arazi sahibi olması gerilimlere yol açabiliyor” dedi.
Yasanın revize edilmesi gerekiyor
Peçe, yaşanan mağduriyetlerin önüne geçilmesi için yasanın acilen revize edilmesi gerektiğini belirterek, “Vatandaş, 5 dönümün altındaki arazideki hissesini de satabilmeli. Tarım arazilerinin korunması elbette önemli ama bunu yaparken köylünün mülkiyet hakkı gasp edilmemeli. Bu düzenleme vatandaşın ekonomik özgürlüğünü kısıtlamaktadır. Biz bu engelin kaldırılması gerektiğini düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.
Köylü toprağını kullanamıyor
Peçe, yasanın Rize’de tarım üretimini olumsuz etkilediğine de dikkat çekti: “Rize’de birçok köyde insanlar artık toprağını satamıyor, ekip biçemiyor ve değerlendiremiyor. Birçok tarım arazisi atıl durumda kaldı. Köylü toprağına sahip çıkmak istiyor ama yasal engeller yüzünden eli kolu bağlı. Bu yasa, korunması gereken toprağı üretim dışına itmiştir.”
