İki ülke arasındaki hassas dengelere dair gerçekleştirilen müzakerelere yönelik olumlu beklentiler, son zamanlarda gerçekleşen karşılıklı saldırılar sonucunda sarsıntıya uğradı. Hürmüz Boğazı civarında ABD’ye ait bir Apache helikopterinin düşürülmesi, taraflar arası gerilimi yeniden tırmandırdı. Bu gelişmeler piyasalarda fiyatların belirlenmesinde zorluk yarattı.
Gerilimin Yükselişi
Dün ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın son saldırılarına bedel ödeneceğini vurgulayarak piyasada yeni bir satış baskısına yol açtı. Söz konusu açıklamanın, kısa süre içerisinde sahadaki askeri harekâtlarla desteklenmesi, Orta Doğu’daki mevcut ateşkes sürecine dair endişeleri artırdı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bu misilleme çerçevesinde Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran'a ait hava savunma sistemleri, yer kontrol istasyonları ve gözetleme radar tesislerinin hedef alındığını bildirdi. Ayrıca, CENTCOM, ABD’ye ait helikopterin düşürülmesine yönelik gerçekleştirilen operasyonların sonlandığını da duyurdu.
Piyasalardaki Tepkiler
Analistler, yarı iletken ve teknoloji hisselerine olan ilginin devam ettiğini belirtirken, yapay zeka alanında kullanıcıların yüksek fiyatların getirdiği tartışmaların, şirket değerlemelerine dair endişeleri yeniden gündeme getirdiğini ifade ediyor. Bu durum, yatırımcıları daha temkinli bir yaklaşıma yöneltiyor. Yapay zeka konusunda fiyat-maliyet tartışmalarının devam etmesi de mevcut kaygıların bir başka unsurunu oluşturuyor. Piyasalarda işlerin ne yönde gideceğine dair belirsizlikler sürerken, yatırımcılar dikkatli davranmayı tercih ediyorlar.
ABD Ekonomisinde Gözler Enflasyon Raporunda
Öte yandan, devam eden savaşın gölgesinde, ABD’de açıklanacak mayıs ayı enflasyon verileri yatırımcıların odağında yer aldı. Piyasa beklentileri, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) mayıs ayında aylık bazda yüzde 0.5, yıllık bazda ise yüzde 4.2 artacağı yönünde şekilleniyor. Analistler, yıllık enflasyon tahminlerinin Nisan 2023’ten bu yana en güçlü hızlanmayı gösterdiğini belirtiyor. Ayrıca, bu verilerin elde edilmesinde, Orta Doğu'daki gerilimin artan enerji maliyetleri üzerindeki etkisi ve bunun ülkenin fiyat artışlarını nasıl etkilediği dikkatle incelenecek. Enflasyon verileri, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) ilerideki politika adımlarına dair önemli ipuçları sunabilir.
Makroekonomik Gelişmeler
Makroekonomik verilere bakıldığında, ABD'nin dış ticaret açığının nisanda aylık yüzde 1.2 azalarak 55.9 milyar dolara düştüğü görülüyor. Aynı dönemde, ABD'deki ikinci el konut satışları ise yüzde 3.2 artış göstererek piyasadaki beklentilerin üzerine çıktı. Bu gelişmeler, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 4.55 düzeyinde yatay seyretmesine ve dolar endeksinin yüzde 0.1 gerileyerek 99.9 seviyesine inmesine neden oldu. Ayrıca, Orta Doğu’daki gerilimler, altın fiyatlarını etkileyerek ons fiyatının yüzde 2 oranında düşüşle 4,174 dolara gerilemesine yol açtı.
Petrol Piyasasındaki Gelişmeler
Brent petrolünün varil fiyatı ise yüzde 0.1 artışla 91.2 dolara ulaştı. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerin oluşturduğu OPEC+ grubuna ait yedi ülkenin temmuz ayında petrol üretimini günlük 188 bin varil artırma kararı, arz konusunda oluşan endişeleri sınırladı. Bu durum, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı piyasalardaki dengeyi sağlamaya yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Kurumsal tarafta çip üreticileri olan Marvell Technology’nin hisseleri yüzde 7.6, Qualcomm yüzde 5.7, AMD yüzde 3 ve Intel’in hisseleri yüzde 2.1 değer kaybetti. Tüm bu gelişmelerle birlikte S&P 500 endeksi yüzde 0.26, Nasdaq endeksi ise yüzde 0.97 gerilerken, Dow Jones endeksi yüzde 0.17 arttı.
Avrupa Borsalarında Karışıklık
Avrupa borsalarında da karışık bir seyir gözleniyor. Orta Doğu’daki gelişmeler ve yapay zeka şirketlerine dair belirsizlikler, bölgedeki piyasaların yönünü etkiliyor. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonucunda başlayan savaşta "kırılgan duraksama" olduğunu dile getirerek, tam ölçekli savaşa dönüşün bölge için ağır bedellere yol açabileceğine dikkat çekti. Ayrıca, AB, teknoloji firması Meta'nın, rakip yapay zeka asistanlarının WhatsApp'a erişimini engellemesinin rekabete zarar verebileceğini belirterek, firmadan bu hizmetlere ücretsiz erişim sağlanmasını istedi.
Ek Gelişmeler ve Borsa İstanbul
Almanya'da sanayi üretimi, nisanda yüzde 0.4 artış gösterirken, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD/İsrail-İran savaşının etkileri sebebiyle küresel ekonomik görünümü "nötr" seviyesinden "kötüleşiyor" olarak güncelledi. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yarın gerçekleştireceği toplantı, yatırımcıların dikkati üzerinde olacak. Bankanın faiz artırımına kesin gözüyle bakılıyor. Bu çerçevede, İngiltere'deki FTSE 100 endeksi yüzde 1.41, Almanya'daki DAX 40 endeksi yüzde 0.75 düşerken, Fransa'nın CAC 40 endeksi yüzde 0.05, İtalya'nın FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 0.11 yükseldi. Borsa İstanbul’da ise BIST 100 endeksi, günü yüzde 0.86 değer kaybıyla 13,741.89 puandan kapattı. Dolar/TL ise dünü 46,1240’tan tamamlayarak, bugün bankalararası piyasada 46,1330’dan işlem görüyor.
Bugünün Beklentileri
Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD’de açıklanacak enflasyon ve federal bütçe dengesi verilerinin takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 13,600 ve 13,500 puanın destek, 13,900 ve 14,000 puanın direnç seviyelerinde olduğunu ifade ediyorlar. Bugün piyasalar, saat 14:00'te ABD'de haftalık mortgage başvurularını, 15:30'da mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi’ni ve 21:00'da da mayıs ayı Federal Bütçe Dengesi verilerini takip edecek.