Petrol fiyatları, perşembe günkü sınırlı geri çekilmenin ardından haftanın son işlem gününde yeniden yönünü yukarı çevirdi.Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,83 artışla 84,93 dolara yükseldi.
ABD tipi ham petrol WTI ise yüzde 1,03 değer kazanarak 79,76 dolara çıktı.Her iki gösterge de önceki seansta yaklaşık yüzde 1 gerilemişti.
Cuma sabahındaki alımlarla kayıplar geri alınırken Brent üçüncü, WTI ise ikinci haftalık yükselişine yöneldi.Petrol fiyatları bir haftada yüzde 12 arttıBrent ve WTI petrol fiyatları haftalık bazda yaklaşık yüzde 12 yükseldi.
Brent hafta içinde haziran ortasından bu yana en yüksek seviyesini görürken WTI da yeniden 80 dolar sınırına yaklaştı.Fiyat hareketinin merkezinde doğrudan petrol üretiminden çok, Orta Doğu’dan dünya pazarlarına yapılan sevkiyatın kesintiye uğrayabileceği korkusu bulunuyor.ABD’nin İran’ın güney kıyılarındaki hedeflere yönelik saldırılarını artırması ve Tahran’ın Körfez ülkelerindeki ABD üslerine füze ve İHA’larla karşılık vermesi, piyasadaki jeopolitik risk primini büyüttü.Hürmüz riskine Kızıldeniz eklendiİran ile bağlantılı gelişmeler nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji akışı zaten sınırlanmış durumda.
Savaş öncesinde küresel günlük petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan geçiyordu.Petrol fiyatlarını yeniden yukarı taşıyan yeni risk ise Kızıldeniz hattından geldi.İran yönetiminin, ABD’nin elektrik ve enerji altyapısını hedef alması hâlinde Husilerden Babülmendep Boğazı’nı kapatmaya hazır olmalarını istediği bildirildi.Babülmendep üzerinden haziran ayında günlük yaklaşık 7,4 milyon varil petrol ve petrol ürünü taşındı.
Bu miktar küresel petrol üretiminin yaklaşık yüzde 7’sine karşılık geliyor.Hürmüz ve Babülmendep’in aynı anda aksaması, tanker bulunabilirliğini azaltabilir, navlun ve sigorta maliyetlerini yükseltebilir.Bir günlük düşüş kısa sürdüPetrol fiyatları perşembe günü gün içinde yüzde 1’den fazla yükselmesine rağmen seansı kayıpla kapatmıştı.Brent petrol 72 sent düşüşle 84,23 dolara, WTI ise 65 sent gerileyerek 78,95 dolara inmişti.
Piyasadaki bu hareket, hafta başındaki hızlı yükselişin ardından bazı yatırımcıların kârlarını realize etmesine bağlandı.Cuma sabahında saldırıların devam etmesi ve Kızıldeniz güzergâhına ilişkin tehdidin güçlenmesiyle satışlar yerini yeniden alımlara bıraktı.Petrol fiyatlarındaki hızlı yön değişimleri, piyasanın askerî ve diplomatik haber akışına duyarlılığının arttığını gösteriyor.Artan Irak sevkiyatı yükselişi sınırlıyorOrta Doğu’daki gerilim petrol fiyatlarını desteklerken bölgeden gelen ek arz fiyat artışının daha sert olmasını engelliyor.Irak’ın ham petrol yüklemeleri temmuz ayının ilk yarısında günlük ortalama yaklaşık 1,2 milyon varile çıktı.
Sevkiyatların önceki döneme göre iki kattan fazla artması, Hürmüz çevresindeki kayıpların bir bölümünü telafi ediyor.Buna karşılık çatışmanın sevkiyat rotalarına, limanlara veya enerji tesislerine doğrudan zarar vermesi hâlinde ek arzın piyasa üzerindeki dengeleyici etkisi sınırlı kalabilir.Petrol fiyatlarında yeni eşik 85 dolarBrent petrolün 85 dolar çevresindeki hareketi, haftanın son işlem gününde piyasanın ana fiyat eşiği hâline geldi.Çatışmanın büyümesi ve enerji güzergâhlarındaki kesintilerin kalıcı hâle gelmesi, Brent petrolün 85 doların üzerine yerleşmesine neden olabilir.
Diplomatik temas veya sevkiyatın normale döndüğüne ilişkin haberler ise hızlı kâr satışları getirebilir.Petrol fiyatlarında bundan sonraki yönü yalnızca saldırıların sayısı değil, Hürmüz ve Babülmendep’ten geçen gerçek tanker trafiği belirleyecek.