Trabzon Büyükşehir Belediyesi, kentin zengin mutfak kültürünü uluslararası alanda tescillemek amacıyla UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı 2027 Gastronomi Şehri adaylığı için resmi hazırlık sürecini başlattı. Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, "Trabzon mutfağı ömrü uzatır" diyerek şehrin gastronomi mirasının dünya çapında hak ettiği değeri görmesi için kapsamlı bir çalışma yürüttüklerini açıkladı.
Trabzon Büyükşehir Belediyesi'nde düzenlenen basın toplantısıyla UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı 2027 Gastronomi Şehri adaylık süreci kamuoyuna tanıtıldı. Toplantıya Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç'in yanı sıra bilim kurulu üyeleri, akademisyenler, DOKA temsilcileri ve proje ekibi katıldı.
"Trabzon Bu Unvanı Fazlasıyla Hak Ediyor"
Toplantıda konuşan Başkan Ahmet Metin Genç, yaklaşık 4 bin yıllık tarihi, kültürel mirası ve köklü mutfak geleneğiyle Trabzon'un UNESCO Gastronomi Şehri unvanını hak eden önemli kentlerden biri olduğunu söyledi.
Trabzon'un sadece doğal güzellikleriyle değil, yüzlerce yıllık tarifleri, coğrafi işaretli ürünleri ve güçlü gastronomi kültürüyle de öne çıktığını belirten Genç, uluslararası marka değerini artıracak bu sürecin profesyonel bir ekip tarafından yürütüleceğini ifade etti.
Tarihi Kaynaklar Başvuruyu Güçlendiriyor
Başkan Genç, Trabzon mutfağının köklü geçmişine dikkat çekerek Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde Trabzon mutfağına geniş yer verildiğini, Osmanlı salnamelerinde ise özellikle Tonya tereyağının kalitesinin övgüyle anlatıldığını söyledi.
Yüksek rakımlı yaylalar, üretim kültürü, göç geleneği ve Karadeniz'in kendine özgü yaşam biçiminin Trabzon mutfağını şekillendirdiğini belirten Genç, Hamsiköy sütlacı, Vakfıkebir ekmeği, Tonya tereyağı ve Akçaabat köftesi gibi ürünlerin bu kültürel mirasın en önemli temsilcileri olduğunu dile getirdi.
9 Coğrafi İşaretli Gastronomi Ürünü
Trabzon'un UNESCO adaylığındaki en önemli avantajlarından birinin coğrafi işaretli ürünleri olduğunu vurgulayan Başkan Genç, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen gastronomi ürünlerini şöyle sıraladı:
Akçaabat Köftesi
Trabzon Kuymağı
Vakfıkebir Ekmeği
Vakfıkebir Külek Peyniri
Tonya Tereyağı
Hamsiköy Sütlacı
Sürmene Pidesi
Arsin Foşa Fındığı
Yomra Elması
Genç, kentte yaklaşık 1.282 farklı yeme-içme işletmesinin faaliyet gösterdiğini ve bu işletmelerin Trabzon mutfağının yaşatılmasında önemli rol üstlendiğini söyledi.
Hedef: Gastronomi Turizmini Dört Mevsime Yaymak
UNESCO üyeliğinin yalnızca bir unvan olmadığını ifade eden Başkan Genç, bu sürecin yerel üreticiyi destekleyeceğini, turizm gelirlerini artıracağını ve Trabzon'u Karadeniz'in gastronomi merkezi haline getireceğini belirtti.
Adaylık süreci kapsamında;
Gastronomi turizminin güçlendirilmesi,
Yerel üreticilerin desteklenmesi,
Coğrafi işaretli ürünlerin ekonomik değerinin artırılması,
Restoran kültürünün geliştirilmesi,
Genç kuşaklara mutfak mirasının aktarılması,
Gastronomi turizminin yılın 12 ayına yayılması
hedefleniyor.
"Trabzon Mutfağı Ömrü Uzatır"
Konuşmasının sonunda dikkat çeken bir değerlendirmede bulunan Başkan Ahmet Metin Genç, sağlıklı ve doğal beslenmenin uzun yaşam üzerindeki etkisine vurgu yaparak şu ifadeleri kullandı:
"Bugün dünyada uzun yaşamın sırrı doğal beslenme ve güçlü sosyal yaşam olarak gösteriliyor. Biz de iddialı bir cümle kuruyoruz; Trabzon mutfağı ömrü uzatır."
Genç, TÜİK verilerine göre Trabzon'un 80,3 yıllık ortalama yaşam süresiyle Türkiye'nin en uzun yaşam süresine sahip illeri arasında yer aldığını, bunun da doğal beslenme kültürüyle yakından ilişkili olduğuna inandıklarını söyledi.
Başvuru Takvimi Belli Oldu
Toplantıda adaylık sürecine ilişkin bilgi veren Yönetim ve İletişim Danışmanı Dr. Muhammed Attila Sevim ise başvuru dosyasının 27 Eylül 2026 tarihine kadar UNESCO Türkiye Milli Komisyonu'na teslim edileceğini açıkladı.
Başvurunun ardından UNESCO değerlendirme sürecinin başlayacağını belirten Sevim, Trabzon'un hedefinin 2027 yılında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı Gastronomi Şehri unvanını kazanmak olduğunu ifade etti.
Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. İrfan Yazıcıoğlu, Bilim Kurulu Genel Sekreteri Doç. Dr. Mehmet Akif Şen ve DOKA Genel Sekreteri Kemal Akpınar da Trabzon'un güçlü bir gastronomi geçmişine sahip olduğunu belirterek adaylık sürecine tam destek vereceklerini açıkladı.
Trabzon Büyükşehir Belediyesi Basın Servisi