Yaş çay sezonunun başlamasıyla birlikte Doğu Karadeniz’de üreticilerin ÇAYKUR’a yönelik tepkileri yeniden gündeme geldi. Artvin’in Hopa ilçesinde kontenjanların düşürülmesi üreticileri mağdur ederken, Rize’nin Güneysu ilçesinde uygulamaya alınan yeni randevu sistemi nedeniyle alım merkezlerinde yoğunluk ve aksaklıklar yaşandı.
Hopa’da çay üreticileri, ÇAYKUR’un yaş çay alımlarına dekarda 25 kilogram kontenjanla başlamasına tepki gösterdi. Üreticiler, kontenjanın önceki yıllara göre ciddi oranda düşürüldüğünü belirterek uygulamanın kendilerini özel sektöre yönlendirdiğini ve düşük fiyatlarla satış yapmak zorunda bıraktığını ifade etti.
Üreticiler, özellikle hasat döneminde işçilik ve bakım maliyetlerinin arttığına dikkat çekerek, ürünlerini zamanında teslim edemedikleri için ekonomik kayıplar yaşadıklarını dile getirdi. Çay üreticisi Musa Balcı, çevre ilçelerde daha yüksek miktarlarda alım yapılırken Hopa’da kontenjanın 25 kilograma düşürülmesini eleştirerek, uygulamanın kademeli şekilde hayata geçirilmesi gerektiğini savundu.
Kontenjanların düşmesiyle birlikte birçok üreticinin özel sektör fabrikalarına yönelmek zorunda kaldığı belirtilirken, özel sektörün sunduğu fiyatların da beklentilerin altında kaldığı ifade edildi. Üreticiler, her yıl benzer sorunlarla karşı karşıya kaldıklarını ve çayın bekletilemeyen bir ürün olması nedeniyle düşük fiyatları kabul etmek zorunda kaldıklarını söyledi.
Benzer sıkıntılar Rize’nin Güneysu ilçesinde de yaşandı. ÇAYKUR’un bu yıl uygulamaya koyduğu dekara 30 kilogram kontenjan ve haftada 1 ila 6 gün arasında değişen randevu sistemi nedeniyle alım merkezlerinde yoğunluk oluştu. Alım merkezlerine getirilen çayların zamanında sevk edilememesi, üreticilerin uzun süre beklemesine neden oldu.
Yeşilköy Muhtarı Ahmet Türk, yeni sistemin yeterli hazırlık yapılmadan devreye alındığını belirterek, üreticilerin çaylarını kendi imkânlarıyla yüklemek ve taşımak zorunda kaldığını söyledi. Türk, alım merkezlerinde yükleme ve sevkiyat ekiplerinin yetersiz kalmasının mağduriyeti artırdığını ifade etti.
Yoğunluk nedeniyle bazı üreticilerin ürünlerinin bekleme sürecinde zarar gördüğü belirtilirken, alım merkezlerinde tonlarca çayın sıra beklediği kaydedildi. ÇAYKUR’a ürün teslim edemeyen çok sayıda üretici ise çözümü özel sektör fabrikalarına yönelmekte buldu.
Öte yandan özel sektörün bazı bölgelerde yaş çayı devlet tarafından açıklanan kilogram başına 35 liralık fiyatın altında aldığı ve ödemeleri aylar sonrasına bıraktığı yönündeki iddialar da üreticilerin tepkisini artırdı.
Yaş çay sezonunun henüz başında ortaya çıkan tablo, bölgedeki üreticiler arasında endişeye neden olurken, üreticiler kontenjan uygulamaları ve randevu sisteminde yaşanan aksaklıkların giderilerek alım sürecinin daha sağlıklı yürütülmesini talep ediyor.