DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, son günlerde Yunanistan'da Laz böreğinin "Galaktoboureko" adıyla tanıtılması ve geleneksel Yunan tatlıları arasında gösterilmesine sert tepki gösterdi. Karal, Laz böreğinin Doğu Karadeniz'in asırlık kültürel mirası olduğunu belirterek, bu değerin başka bir mutfağın ürünü gibi sunulmasının kabul edilemez olduğunu söyledi.
Son günlerde Yunanistan'da Laz böreğinin "Galaktoboureko" adıyla tanıtılması ve geleneksel Yunan tatlıları arasında gösterilmesi kamuoyunda tartışmalara neden olurken, konuya ilişkin açıklama DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal'dan geldi.
Karal, Laz böreğinin Rize, Artvin ve Doğu Karadeniz'in yüzyıllardır yaşattığı köklü mutfak kültürünün önemli bir parçası olduğunu vurgulayarak, bu lezzetin farklı bir mutfağa aitmiş gibi gösterilmesinin kültürel mirasa saygıyla bağdaşmadığını ifade etti.
"Laz Böreği Karadeniz'in Hafızasıdır"
Hasan Karal, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Rize'nin, Artvin'in ve Doğu Karadeniz'in asırlık lezzeti Laz böreğini başka bir mutfağın ürünü gibi sunmaya çalışmak, kültürel mirasa saygıyla bağdaşmaz. Laz böreği Karadeniz'in hafızasıdır, kimliğini değiştiremezsiniz."
Laz böreğinin yalnızca bir tatlı olmadığını belirten Karal, bunun aynı zamanda bölgenin kültürel kimliğini ve tarihini taşıyan önemli bir değer olduğuna dikkat çekti.
"Laz Böreğinin Adresi Doğu Karadeniz'dir"
Karal, Laz böreğinin adını ve ruhunu Karadeniz'den aldığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu:
"Laz böreği, hikâyesiyle de Karadeniz'indir. Rize'mizin, Artvin'in ve bölgemizin evlerinde nesilden nesile aynı özenle yapılan bu tatlı, sadece bir tarif değil; bir kültürün, bir hafızanın ve bir kimliğin taşıyıcısıdır. Bunu görmezden gelerek başka bir mutfağın ürünü gibi sunmaya çalışmak tarihi gerçeklerle bağdaşmaz."
"Ortak Mutfak Kültürü Kimlikleri Yok Sayamaz"
Akdeniz ve Balkan coğrafyasında birçok yemeğin benzer örneklerinin bulunmasının doğal olduğunu ifade eden Karal, tarih boyunca mutfak kültürlerinin birbirinden etkilendiğini ancak bunun kültürel kimliklerin değiştirilmesini haklı göstermeyeceğini söyledi.
Karal, yüzyıllardır Doğu Karadeniz'de yaşatılan Laz böreğinin kültürel aidiyetinin tartışmaya açılmaması gerektiğini belirterek, ortak gastronomi mirasının kültürel gerçeklerin önüne geçmemesi gerektiğini dile getirdi.
Coğrafi İşaret ve Uluslararası Tescil Çağrısı
Açıklamasının sonunda Türkiye'nin yöresel ürünlerinin daha güçlü şekilde korunması gerektiğini vurgulayan Hasan Karal, Laz böreğinden Anzer balına, Rize çayından bölgenin diğer özgün lezzetlerine kadar tüm değerlerin bilimsel çalışmalarla belgelenmesi, coğrafi işaret süreçlerinin hızlandırılması ve uluslararası alanda etkin biçimde tanıtılması gerektiğini söyledi.
Karal, "Kültürel miras korunmadığında zamanla başkalarının sahiplenme girişimlerine açık hâle gelir. Bu nedenle kendi değerlerimize önce biz sahip çıkmalı, onları gelecek nesillere özgün kimliğiyle aktarmalı ve dünyanın da bu zenginliği doğru kaynaktan tanımasını sağlamalıyız." ifadelerini kullandı.