Trump’ın imzaladığı kararnameyle, küresel ölçekte uygulanacak yüzde 10 oranındaki geçici gümrük vergisi 24 Şubat itibarıyla yürürlüğe girdi.
Karar, mahkemenin 6-3’lük oy çokluğuyla başkanın yetkilerini aştığı yönünde hüküm vermesinden sadece saatler sonra alındı. Trump yönetimi, söz konusu vergiyi 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesi kapsamında devreye aldı. Bu düzenleme, başkana Kongre onayı olmaksızın 150 gün süreyle vergi koyma yetkisi tanıyor.
Başkan Trump daha önce oranı yüzde 15’e çıkarma tehdidinde bulunsa da, şu aşamada bu yönde resmi bir talimat yayımlanmadı.
“Amaç ticaret açığını azaltmak”
Kararnamede, geçici ithalat vergisinin uluslararası ödeme sorunlarını ele almayı ve ticaret ilişkilerini Amerikalı işçiler, çiftçiler ve üreticiler lehine yeniden dengelemeyi hedeflediği ifade edildi. Trump, artan ticaret açığının bu adımı zorunlu kıldığını savundu. ABD’nin ticaret açığı, 2024’e göre yüzde 2,1 artarak yaklaşık 1,2 trilyon dolarla yeni bir zirveye ulaştı.
Küresel ticarette gerilim artıyor
ING analisti Carsten Brzeski, sık değişen vergi politikalarının iş dünyasında belirsizlik yarattığını belirterek, “Topyekûn bir ticaret savaşı riski geçen yıla göre açıkça daha yüksek” değerlendirmesinde bulundu. Yüksek Mahkeme’nin kararına sert tepki gösteren Trump, hükmü “saçma ve Amerikan karşıtı” olarak nitelendirdi. Mahkeme kararının ardından birçok ülke mevcut ticaret anlaşmalarını yeniden gözden geçirmeye başladı.
Ticaret ortaklarından misilleme sinyali
Başta Avrupa ülkeleri olmak üzere ABD’nin ticaret ortaklarından sert açıklamalar geldi. Avrupa Birliği, yaz aylarında varılan bir anlaşmanın onay sürecini askıya alacağını duyurdu. İngiltere ise Washington yönetiminin anlaşmalara uymaması halinde misilleme seçeneklerinin “masada olduğunu” açıkladı. Hindistan da ABD ile planlanan yeni ticaret anlaşması görüşmelerini ertelediğini bildirdi.
Yeni vergi kararı, küresel ticarette belirsizlik ve karşılıklı yaptırım riskini artırırken, önümüzdeki süreçte uluslararası piyasalarda dalgalanmanın sürmesi bekleniyor.
