Dünya genelinde yapay zeka veri merkezlerinin hızla artan elektrik iştahı ve peş peşe açıklanan nükleer yatırımlar, uranyum piyasasını daha önce görülmemiş bir darboğaza sürüklüyor. Yapılan son analizlere göre dünya, 2045 yılına kadar tam 2 milyar poundluk devasa bir uranyum açığıyla karşı karşıya kalacak.
DEV BANKA "YENİ ALTIN" DİYEREK UYARDI: REKORLAR KAPIDA
Talep bu kadar agresif büyürken arzın yetersiz kalması, fiyat tahminlerini de yukarı yönlü fırlattı. Goldman Sachs, uranyum fiyatlarının bu yılın sonuna kadar pound başına 91 dolara, 2027 yılında ise 120 dolara yükseleceğini öngörüyor. Goldman Sachs'ın "yeni altın" olarak nitelendirdiği uranyum için bazı bağımsız emtia analistleri ise piyasadaki sıkışma nedeniyle fiyatların kısa süre içinde 135 dolar seviyesine kadar tırmanabileceğine dikkat çekiyor.
SÜPER GÜÇLER VE TEKNOLOJİ DEVLERİ VE HÜCUM EDİYOR
Artan enerji krizine çözüm arayan küresel güçler ve teknoloji devleri, nükleer enerji yatırımlarında adeta birbiriyle yarışıyor. Çin, nükleer kapasitesini büyütmek adına 27 milyar dolarlık devasa bir bütçeyle 10 yeni nükleer ünite projesine onay verdi. ABD ise daha önce kapılarına kilit vurulan Palisades Nükleer Santralini yeniden faaliyete geçiriyor.
Yapay zeka yarışını göğüslemek isteyen Meta, küçük modüler reaktör kapasitesi oluşturmak adına stratejik adımlar atarken; Amazon Web Services (AWS) ise gelecekteki enerji tedarikini garanti altına almak için uzun vadeli nükleer enerji anlaşmalarıyla kaynakları şimdiden rezerve etmeye başladı.
KÜRESEL ARZ TALEBE YETİŞEMİYOR
Uranyum piyasasında alarm zillerinin çalmasının arkasında çok net bir matematiksel dengesizlik yatıyor. Geçen yıl küresel uranyum üretimi 173 milyon poundda kalırken, dünya genelindeki nükleer reaktörlerin yıllık tüketimi 204 milyon poundu buldu. Ortaya çıkan 31 milyon poundluk bu yıllık açık, uzun vadeli sözleşme fiyatlarını son 14 yılın zirvesi olan 90 dolara kadar taşıdı.
3 ÜLKE DÜNYANIN DEPOSU KONUMUNDA
Sadece 1 kilogramı ile tam 100 ton kömüre eşdeğer enerji sağlayan bu madenin rezerv liderleri yüzde 28 ile Avustralya, yüzde 14 ile Kazakistan ve yüzde 10 ile de Kanada olarak sıralanıyor.
PAZARIN LİDERİ OLA ÜLKE ÜRETİMİ DÜŞÜRDÜ
Ancak küresel üretimin tek başına yaklaşık yüzde 39 ila 43'ünü göğüsleyen pazarın mutlak hakimi Kazakistan, devlet şirketi Kazatomprom aracılığıyla 2026 yılı üretim hedefini yüzde 10’a düşürdüğünü açıkladı. Bu kesintiye, ABD'nin Rus uranyumuna getirdiği ithalat yasakları ve Rusya'nın misilleme hamleleri de eklenince, uranyum tedarikindeki riskler tamamen tavan yapmış durumda.
