Usta iktisatçı Mahfi Eğilmez, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Temmuz 2026 işgücü verilerini değerlendirdi.
Kendi blogunda kaleme aldığı “Hangi İşsizlik?” başlıklı yazısında işsizlik verilerinin tek bir gösterge üzerinden okunmasının yeterli olmayacağına dikkat çeken Eğilmez, yüzde 8,1’lik işsizlik oranı ile yüzde 30,6’ya yükselen atıl işgücü oranı arasındaki farka işaret etti.TÜİK verilerine göre Temmuz 2026’da mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı 0,5 puan artarak yüzde 8,1’e, işsiz sayısı ise 2 milyon 860 bine yükseldi.
Eğilmez, manşet işsizlik oranının işgücü piyasasının tamamını göstermediğine dikkat çekti.“Tek başına yeterli değil”Yüzde 8,1’lik dar tanımlı işsizlik oranının belirli istatistiksel kriterlere göre hesaplandığını belirten Eğilmez, çalışmayan, iş arayan ve çalışmaya hazır kişilerin bu kapsama girdiğini hatırlattı.İş aramaktan vazgeçen ya da aktif olarak iş aramadığı için işsiz kabul edilmeyen bazı kesimlerin bu oranın dışında kaldığını vurgulayan Eğilmez, “Bu, oranın yanlış olduğu anlamına gelmiyor.
Ancak işgücü piyasasının tamamını anlamak için tek başına yeterli olmadığını gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.Atıl işgücü yüzde 30,6'ya çıktıEğilmez, işgücü piyasasına ilişkin daha geniş bir görünüm sunan atıl işgücü oranına da dikkat çekti.
Temmuz ayında söz konusu oran 1,8 puanlık artışla yüzde 30,6’ya yükseldi.Bu verinin doğrudan “gerçek işsizlik” olarak nitelendirilmesinin doğru olmayacağını belirten Eğilmez, “Atıl işgücü; işsizlerin yanı sıra potansiyel işgücünü ve zamana bağlı eksik istihdamı da dikkate alıyor” dedi.Eğilmez, yüzde 30,6’lık oranın işgücü piyasasında işsizliğin ötesinde yeterince değerlendirilemeyen önemli bir işgücü potansiyelinin bulunduğuna işaret ettiğini kaydetti.İstihdamda 388 bin kişilik kayıpİşsizlikteki yükselişin istihdamdaki gerilemeyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Eğilmez, Temmuz ayında istihdam edilenlerin sayısının 388 bin kişi azalarak 32 milyon 362 bine gerilediğine dikkat çekti. İstihdam oranı da 0,6 puanlık düşüşle yüzde 48,3 oldu.Aynı dönemde toplam işgücü 238 bin kişi azalarak 35 milyon 222 bine inerken, işgücüne katılma oranı yüzde 52,5 olarak gerçekleşti.Eğilmez, “İşgücü piyasasını değerlendirirken yalnızca işsizlerin sayısına değil, istihdam ve işgücüne katılım oranlarındaki değişime de bakmak gerekiyor” ifadelerini kullandı.Genç kadınlarda işsizlik yüzde 20'yi aştıGenç işsizliğindeki artışa da değinen Eğilmez, 15-24 yaş grubunda işsizlik oranının Temmuz ayında 1,5 puan yükselerek yüzde 14,5’e çıktığını aktardı.Genç erkeklerde işsizlik oranı yüzde 11,3 olurken, genç kadınlarda yüzde 20,3’e ulaştı.
Eğilmez, “Genç kadınlarda işsizlik oranının genç erkeklerin neredeyse iki katına çıkması, genç kadınların işgücü piyasasına girişinde önemli bir eşitsizlik olduğunu ortaya koyuyor” değerlendirmesini yaptı.Kadınlarda işgücüne katılım farkıKadınların işgücüne katılımındaki düşük seviyeye de işaret eden Eğilmez, Temmuz ayında işsizlik oranının erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda ise yüzde 10,6 olduğunu belirtti.İşgücüne katılım oranı erkeklerde yüzde 70,3 seviyesindeyken kadınlarda yüzde 35,2’de kaldı.
Kadınların istihdam oranı ise yüzde 31,4 olarak kaydedildi.Eğilmez, kadınların istihdam sorununu yalnızca işsiz kadınların sayısı üzerinden değerlendirmenin yeterli olmadığını, işgücüne hiç dahil olmayan kadınların da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.“İki gösterge farklı şeyleri ölçüyor”Yüzde 8,1’lik işsizlik oranı ile yüzde 30,6’lık atıl işgücü oranının birbirinin alternatifi olmadığının altını çizen Eğilmez, "İki gösterge farklı şeyleri ölçüyor.
Yüzde 8,1 standart işsizlik tanımına göre işsizleri gösterirken, yüzde 30,6 daha geniş bir işgücü potansiyelini kapsıyor" dedi.Türkiye’de istihdam piyasasının sağlıklı değerlendirilebilmesi için işsizlik oranının yanı sıra atıl işgücü, istihdam ve işgücüne katılım verilerinin birlikte okunması gerektiğini belirten Eğilmez, yazısını şu değerlendirmeyle tamamladı:"Türkiye’nin işgücü piyasasının gerçek fotoğrafını görmek için tek bir sayıya değil, göstergelerin tamamına birlikte bakmak gerekiyor."
