TBMM Adalet Komisyonu’nda, silah bırakma sürecinin hukuki çerçevesini oluşturmayı amaçlayan Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi üzerindeki görüşmeler devam ediyor.Komisyonda söz alan YENİ Parti Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, yıllardır insan hakları alanında ve Kürt meselesi konusunda çalıştığını hatırlatarak teklifin eksikleri bulunmasına rağmen desteklenmesi gerektiğini söyledi.Tanrıkulu, silahlı çatışma döneminin sona ermesine yönelik her adımı değerli bulduğunu belirterek, teklifin bu açıdan önemli bir başlangıç olduğunu ifade etti.“SİLAHLARIN BIRAKILMASI İÇİN HUKUK BİR KAPI AÇMAK ZORUNDADIR”Tanrıkulu, teklifin en önemli yönünün silah bırakan kişiler açısından hukuki belirlilik oluşturması olduğunu söyledi.“Bu teklifi destekliyorum” diyen Tanrıkulu, gerekçesini şöyle anlattı:“Çünkü silahların bırakılması için hukuk bir kapı açmak zorundadır.
Bir insana ‘Silahını bırak, ülkene dön, siyasal ve toplumsal hayata katıl’ diyorsanız, o insan kapıdan içeri girdiğinde başına ne geleceğini bilmelidir.
Hukuk belirsizlik değil, güvence üretmelidir.”Tanrıkulu, düzenlemeyi bütün eksikliklerine rağmen bu güvencenin “ilk adımı” olarak değerlendirdi.“BU ÇATIŞMANIN YÜKÜNÜ İSTATİSTİKLERDEN DEĞİL, İNSANLAR ÜZERİNDEN ÖĞRENDİM”Diyarbakır’da doğduğunu, kentte avukatlık ve Diyarbakır Barosu Başkanlığı yaptığını hatırlatan Tanrıkulu; İnsan Hakları Derneği, Türkiye İnsan Hakları Vakfı ve Uluslararası Af Örgütü bünyesindeki çalışmalarına da değindi.Faili meçhul cinayetler, köy boşaltmaları, gözaltında kayıplar, işkence ve çatışmalarda yaşanan ölümlerle yıllarca ilgilendiğini belirten Tanrıkulu, şehit ve gazi ailelerinin yaşadığı acılara da vurgu yaptı.Tanrıkulu, “Bu çatışmanın yükünü istatistiklerden değil, insanların üzerinden öğrendim” mesajını verdi.“BU DESTEĞİN KIYMETİ BİLİNMELİ”Tanrıkulu, iktidara yönelik eleştirilerinin devam ettiğini ancak buna rağmen teklifin arkasında durduğunu söyledi.Belediye başkanlarının tutuklanması, kayyum uygulamaları, gazeteciler ve siyasetçiler üzerindeki yargı baskısına ilişkin eleştirilerini sıralayan Tanrıkulu, barış sürecine desteğinin “siyasi bir taktik” veya “iktidara verilmiş bir taviz” olmadığını söyledi.Tanrıkulu:“Barışı desteklemek benim açımdan siyasi bir taktik değildir.
Birilerine verilmiş bir taviz de değildir.
Bu, yıllardır savunduğum yaşam hakkının gereğidir.”ifadelerini kullandı.Tutuklu bulunan bazı siyasetçilerin de sürece destek verdiğine dikkat çeken Tanrıkulu, bunun değerinin bilinmesi gerektiğini savundu.“TOPLUMSAL BÜTÜNLEŞME KANUNUN BAŞLIĞINDA KALMAMALI”Tanrıkulu’nun teklife yönelttiği temel eleştirilerden biri, silah bırakanların hukuki durumuna ilişkin düzenlemelerin toplumsal hayata dönüş bakımından yeterli olmaması oldu.Tanrıkulu şöyle konuştu:“Teklif silah bırakanların hukuki durumunu düzenliyor fakat topluma dönüşünü yeterince düzenlemiyor. İnsanlar yalnızca savcılığa dilekçe vererek siyasal ve toplumsal hayata dönmüş olmayacak.
Toplumsal bütünleşme kanunun başlığında kalmamalı, maddelerinde karşılık bulmalıdır.”MECLİS’İN YETKİSİNİN ARTIRILMASINI İSTEDİTanrıkulu, teklifin ağırlık merkezinin TBMM yerine yürütme organı üzerine kurulduğunu da savundu.Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığındaki kurula geniş yetkiler tanındığını, buna karşılık Meclis’te kurulacak izleme mekanizmasının büyük ölçüde tavsiye ve gözlemle sınırlandırıldığını belirten Tanrıkulu, parlamenter denetimin güçlendirilmesini istedi.“Bu süreç bir güvenlik bürokrasisi faaliyetine indirgenemez.
Meclis düzenli olarak bilgilendirilmeli, raporlar kamuoyuna açıklanmalı ve denetim yetkisi gerçek anlamda güçlendirilmelidir.”Tanrıkulu ayrıca uygulamanın bütünüyle güvenlik kurumlarının tespitlerine ve Millî Güvenlik Kurulu kararlarına bağlı hale gelmemesi gerektiğini savundu.“Barışın güvencesi yalnızca devletin güvenlik kurumları değil, esas olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi, hukuk ve toplumdur” dedi.“6 AYLIK BAŞVURU SÜRESİ YETERSİZ KALABİLİR”Teklifte öngörülen altı aylık başvuru süresini de eleştiren Tanrıkulu, Irak, Suriye ve diğer ülkelerde bulunan kişilerin koşullarının birbirinden farklı olduğunu söyledi.Sahada güvenlik ve ulaşım sorunları yaşanabileceğine işaret eden Tanrıkulu, sürenin gerektiğinde uzatılabilmesini istedi.Tanrıkulu’na göre takvim, insanların sürecin dışında kalmasına yol açacak katı bir uygulamaya dönüşmemeli.“SİLAHLARIN SUSMASI DEMOKRATİK ÇÖZÜMÜN KENDİSİ DEĞİL”Tanrıkulu, kanunun Kürt meselesinin bütün boyutlarını çözmesinin mümkün olmadığını da söyledi.Ana dil, yerel demokrasi, ifade özgürlüğü ve siyasal katılım gibi başlıkların ayrıca ele alınması gerektiğini belirten Tanrıkulu şu değerlendirmeyi yaptı:“Silahların susması demokratik çözümün kendisi değildir.
Fakat demokratik çözümün önünü açabilecek en önemli eşiktir.”Teklifi “son değil, başlangıç” olarak nitelendiren Tanrıkulu, bir tek gencin daha yaşamını kurtarmanın veya bir annenin daha acı haber almasını önlemenin siyasetin sorumluluğu olduğunu söyledi.KOBANİ DAVASI UYARISI: “3 VE 4.
MADDE RİSK TAŞIYOR”Tanrıkulu’nun konuşmasının en dikkat çekici bölümlerinden biri teklifin 3 ve 4. maddelerine ilişkin değerlendirmeleri oldu.Adalet Bakanı tarafından yapılan açıklamadan önce de özellikle Kobani Davası’nda yargılanan siyasetçiler açısından bazı riskler gördüğünü belirten Tanrıkulu, Bakan’ın açıklamasının ardından bu kaygısının arttığını söyledi.Tanrıkulu:“Teklifin 3. ve 4. maddesindeki düzenlemenin risk taşıdığı ve yargıya çok geniş bir takdir hakkı tanıdığı görüşündeyim.”dedi.Özellikle 4. maddede değişiklik yapılmasını isteyen Tanrıkulu, komisyonda geniş bir mutabakatla gerçekleştirilecek düzenlemenin yasaya ilişkin kuşkuları azaltacağını savundu.“Eğer 4. madde konusunda burada oy birliğine yakın bir çoğunlukla bir düzenleme yapılırsa bu yasa konusundaki bazı kuşkular da giderilmiş olacaktır.”KOMİSYONDA KISA SÜRELİ GERİLİMTanrıkulu’nun konuşması sırasında komisyonda kısa süreli sözlü gerilim de yaşandı.
Milletvekilleri arasında karşılıklı sözlerin yükselmesi üzerine Komisyon Başkanlığı araya girerek hatibin sözünün kesilmemesini istedi.Tanrıkulu, tartışmanın ardından konuşmasına devam ederek herhangi bir polemik içerisinde olmak istemediğini söyledi.2013 SÜRECİNİ HATIRLATTI: “BU KEZ MECLİS ÇATISI ALTINDAYIZ”1984 yılından bu yana silahlı çatışma dönemini yakından takip ettiğini belirten Tanrıkulu, 2013’teki çözüm sürecine ilişkin tartışmalara da değindi.Önceki sürecin başarısızlıkla sonuçlandığını hatırlatan Tanrıkulu, bugünkü çalışmanın TBMM çatısı altında yürütülmesini önemli bir farklılık olarak değerlendirdi.Tanrıkulu, Meclis çatısı altında kurulan mekanizmanın önceki deneyimden çıkarılan derslerle süreci başarıya taşıma imkânı bulunduğunu söyledi.“BU TEKLİF SON DEĞİL, BİR BAŞLANGIÇTIR”Teklife destek vereceğini bir kez daha vurgulayan Tanrıkulu, bunun iktidara yönelik siyasi ve demokratik eleştirilerini ortadan kaldırmadığını ifade etti.“Bu teklif son değil, bir başlangıçtır.
Ben bu başlangıca destek vereceğim ama bu iktidara karşı demokrasi mücadelesini de derinleştireceğiz.”Tanrıkulu, konuşmasının sonunda YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel’e, diğer siyasi parti genel başkanlarına ve komisyonda çalışan milletvekillerine teşekkür etti.Yaklaşık 40 yılı aşkın süredir yakından izlediği bir çatışma döneminin sona ermesine yönelik süreçte milletvekili olarak bulunmayı “tarihî bir sorumluluk ve onur” olarak gördüğünü belirtti.
