NATO zirvesi için Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'nin yeniden F-35 programına alınmasına ilişkin olumlu mesajlar verdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ise 5 uçağın sözünü aldıklarını açıkladı.
Trump ve Erdoğan'dan gelen açıklamaların ardından hem dünyada hem de yurt içinde gözler bir kez daha Türkiye'nin F-35 planına çevrildi.
Peki F-35 krizi nasıl başladı, F-35'ler neden önemli, hangi ülkelerde var? İşte gündemin merkezindeki F-35 savaş uçaklarına ilişkin tüm merak edilenler...F-35 Projesine Türkiye'nin Katılımı Nasıl Gerçekleşti?F-35 projesine 2002 yılında dahil olan Türkiye, ABD, İngiltere, İtalya, Hollanda, Avustralya, Danimarka, Kanada ve Norveç ile programın kurucu ortağıydı.
Türkiye, F-35 savaş uçaklarının bazı parçalarını tedarik etmesinin yanı sıra filosuna eklemek için 100 adet uçak sipariş etti. 2014 yılında uçaklar için 25 milyar dolar ödeme yapılacağı söylendi.
Toplam 6 adet F-35'in mülkiyeti Türkiye'ye verilse de uçaklar ABD'de kaldı.
Bu süreçte Türk pilotlar uçakları sadece katıldıkları eğitimlerde kullanabildi.Türkiye'nin F-35 Programından Çıkarılma Sebepleri Neler?Ancak ABD Kongresinin girişimleri ve Trump'ın imzasıyla, Türkiye'de bazı Amerikan vatandaşlarının tutuklu bulunması ve Rusya'dan S-400 hava savunma sisteminin alınmasını gerekçe gösterilerek Türkiye 21 Nisan 2021'de kurucu ortağı olduğu F-35 programından resmen çıkarıldı.
Bu süreçte ABD'nin Türkiye'nin program kapsamında ürettiği 1005 parçanın tamamı için yeni tedarikçiler bulduğu ortaya çıktı.F-35'lerin Stratejik Önemi Nedir?F-35'ler beşinci nesil savaş uçağı teknolojisinin en gelişmiş örneği kabul edilirken, radardan kaçma yeteneği sayesinde düşman hava sahasında fark edilmeden operasyon yapabiliyor.
Saatte 1.900 km hıza ulaşabilen uçak, 9g manevra kabiliyeti ile yerçekiminin 9 katına kadar ulaşan koşullarda bile pilota tam kontrol sağlıyor.
Dünyanın en büyük ve en pahalı askeri programı olan F-35’leri bu kadar kıymetli yapan ise yapay zeka destekli entegre muharebe sistemleri ve gelişmiş sensör ağı.
Bu akıllı jetler hem kendi hedeflerini bulup imha ediyor hem de havadayken topladığı kritik istihbarat verilerini anlık olarak diğer uçaklara, gemilere ve kara sistemlerine aktarabiliyor.Özellikle karmaşık hava operasyonlarında adeta bir veri merkezi gibi çalışan F-35’ler, aynı operasyonda yer alan eski nesil savaş uçaklarının da kabiliyetlerini ve vuruş gücünü artırıyor.
ABD dahil 20 ülkenin içinde bulunduğu F-35 programı, siber savunma ve bakım süreçlerindeki teknik tartışmalara rağmen küresel hava hakimiyetinin kilit unsuru olarak görülüyor.
F-35'ler 80 milyon dolarlık fiyatıyla en pahalı savaş uçakları arasında yer alıyor.Türkiye'nin F-35 Programına Yatırımları ve GeleceğiTürkiye, F-35 programı kapsamında ABD'ye yaklaşık 1,4 milyar dolar ödeme yaptı.
Ancak programdan çıkarılmasının ardından bu tutarın iade süreci de belirsizliğe girdi.
Programına göre 2030 yılına kadar Avrupa'da 550'den fazla F-35 olması bekleniyor.
Hint-Pasifik bölgesinde ise bu sayının 300'ü aşacağı tahmin ediliyor.
F-35, ABD'nin yanı sıra 19 ülkede bulunuyor.
ABD, İngiltere, İtalya, Hollanda, Kanada, Avustralya, Danimarka ve Norveç F-35 programındaki ülkeler olarak sıralanırken F-35'lerini teslim alan ülkeler şöyle: ABD, İngiltere, İtalya, Hollanda, Norveç, Avustralya, Japonya, Güney Kore, İsrail, Danimarka, Belçika, Polonya.
Sözleşmeleri imzalanmış, üretim veya onay süreçleri devam eden ve önümüzdeki yıllarda ilk uçaklarını teslim alacak ülkeler ise şöyle: Almanya, Kanada, Finlandiya, İsviçre, Singapur, Yunanistan, Çek Cumhuriyeti, Romanya.
