meritking giriş kingroyaldeneme bonusu Deneme bonusu Deneme bonusu Deneme bonusu Deneme bonusu Deneme bonusu casino siteleri hoşgeldin bonusu veren siteler portbet vbet portbet vbet babilbet babilbet Deneme bonusu deneme bonusu veren siteler slot siteleri deneme bonusu veren siteler 30 tl bonus veren siteler/ deneme bonusu veren siteler bahis siteleri bonus veren siteler

Ağaçbaşı Turbalığı'nın tarihi geçmişi Dede Korkut ve Evliya Çelebi'nin notlarında

Ağaçbaşı Turbalığı'nın tarihi geçmişi Dede Korkut ve Evliya Çelebi'nin notlarında

Ağaçbaşı Turbalığı
GÜNCEL 7.10.2024 13:46:36 0

TRABZON (AA) - HAKAN BURAK ALTUNÖZ - Dede Korkut Hikayeleri ve Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'ne konu olan bölgeleri de bünyesinde barındıran, tarihi Sürmene-Bayburt kervan yolundaki Ağaçbaşı Turbalığı, "kesin korunacak hassas alanlar" arasında bulunuyor.

Ağaçbaşı Turba Bataklığı hakkında kitap ve yayımları bulunan Karadeniz Teknik Üniversitesi Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Coşkun Erüz, AA muhabirine, turbalığın yaklaşık 60 hektar alana sahip olmasına karşın bölgedeki 600 hektarlık bölümün doğal sit alanı olarak tescil edildiğini söyledi.

Turbalığın yaklaşık 9-10 bin yıllık yaşa sahip olduğunu dile getiren Erüz, asitli yapısından dolayı içerisine giren bitki ve böceklerin, parçalanmadan fosil halinde kalabildiğini belirtti.

Erüz, bunun geçmişe dair bilgi alabilmek adına önemli olduğuna işaret ederek, "Yaklaşık 9-10 bin yıldır bölgede yaşayan hayvanların kalıntıları, bitkilerin kalıntıları bölgedeki yaşamın bütün izleriyle birlikte örneğin iklimin nasıl değiştiğini, eğer insan müdahalesi varsa veyahut yangınlar geçirmişse o dönemde doğal olayların tamamını bünyesinde barındıran ekolojik bir kütüphane arşivi." ifadelerini kullandı.

- "Doğu Karadeniz'in 9 bin yıllık ekolojik geçmişinin arşivi"

Turbalığın, bölgenin nadir görülen ekolojik arşivini oluşturduğuna dikkati çeken Erüz, şöyle devam etti:

"Ekolojik olarak olduğu kadar da doğa bilimleri açısından bir arşiv görevi görebilmesi dolayısıyla çok değerli ve tarihsel önemi olan bir alan. Her yıl oluşan üzerindeki bitkiler öldüğünde, yani o yılın sonundaki bitki öldüğünde normalde çürüyüp parçalanır, toprak olur. Buradaki suyun ve bataklık yapısından dolayı o çürümüyor fosilleşip orada kalıyor. Dolayısıyla milimetrik büyüyor. Yaklaşık şu anki kalınlığı 3,5 metre civarında. Doğu Karadeniz'in 9 bin yıllık ekolojik geçmişinin arşivi Ağaçbaşı'nda ve yakınındaki Barma Yaylası'nda."

Erüz, Ağaçbaşı Turbalığı'nın, ekolojik özelliklerinin yanı sıra konumu itibarıyla da önemli olduğunun altını çizdi.

Gümüşhane'nin Kelkit ilçesindeki Satala Antik Kenti'nin, Roma'nın en önemli garnizon kentlerinden biri olduğunu belirten Erüz, buraya denizle bağlantının Ağaçbaşı Turbalığı'nın bulunduğu yoldan sağlandığını söyledi.

Erüz, aynı zamanda Roma yolu olarak bilinen taş yolun halen turbalığın içerisinden geçtiğini ifade ederek, "Ağaçbaşı'nın içerisinde Roma dönemine ait bir yol kalıntısı hala mevcut ve bu yol arkeolojik olarak tescil altına alınmış durumda. Yani Roma döneminden beri İpek Yolu'nun bir kolu. Ondan öncesinden beri var olan tarihi bir yol güzergahı üzerinde Ağaçbaşı hem ekolojik hem de tarihsel olarak önemli bir güzergah alanı." diye konuştu.

- Bamsı Beyrek'e bataklık uyarısı

Tarihte Trabzon Krallığı döneminde bölgenin önemli bir coğrafya olduğunu ifade eden Prof. Dr. Erüz, Dede Korkut'un özellikle turbalığa yönelik bir uyarısının olduğunu dile getirerek, şunları kaydetti:

"Trabzon, Trabzon Krallığı'nın, Komnenosların krallık merkeziydi. Bamsı Beyrek'in tekfurun kızını almak için gelmek zorunda olduğu, Bayburt üzerinden o hattı kullandığı için Bamsı Beyrek ilgili hikayelerde, 'Oğul; dağdan bir bataktan geçeceksin, geçenlerin çoğu batıp kalmıştır, çıkamamıştır. Sen de batar kalırsın, çıkamazsın.' diye tanımlanıyor. O bataklık da içinden yol geçtiği için net olarak tanımlanıyor çünkü içinden geçmek zorundasınız ama batak. 'Eğer yolu bulamazsanız batar kalırsınız.' diye bir terim geçiyor. Tam anlamıyla Bayburt ile Trabzon arasındaki önemli bir nokta olması dolayısıyla burayı tanımlıyor. Dolayısıyla Dede Korkut Hikayelerinde geçen Bamsı Beyrek'in geçmek zorunda olduğu bataklık, Ağaçbaşı olarak tanımlanıyor."

Erüz, Osmanlı döneminde bataklığın bulunduğu güzergahın ticaret ve askeri anlamda kullanılmaya devam edildiğine dikkati çekerek, "Birçok kaynakta olmakla birlikte Evliya Çelebi kendisi bizzat gitmiş değil çünkü Evliya Çelebi her yere giderek değil, o bölgedeki bilgileri de derleyerek yapıyor. Trabzon'daki yollardan bahsederken 'Ağaçbaşı derler, bir yol var. Yolu bulan geçer, bulamayan batar kalır.' diye özellikle belirttiği bir güzergah burası. Gerçekten de bu doğru çünkü yöresel halk şunu diyor, bundan 100-150 yıl önceye kadar ormanlarla etrafı kaplıydı ve batağa hayvanlar girdiği zaman bile aylarca çıkamıyordu." diye konuştu.

- "156 askerimiz o hatta şehit düşüyor"

Osmanlı-Rus savaşında, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kars ve Sarıkamış harekatlarına mühimmatların yine bu bölgeden götürüldüğüne değinen Erüz, "Aynı şekilde 1916'da Rus işgal döneminde de Ruslarla yapılan savaştaki en çetin savaşlardan biri Madur-Soğuksu diye geçer. Ortasında Ağaçbaşı bataklığının bulunduğu o hatta büyük bir mücadele veriliyor. Yaklaşık binin üzerinde insanın, orada hem Türk tarafından hem de Ruslardan can verdiği belirtiliyor. Bunlardan tespit edilebilen, kayıtları olan 156 askerimiz o hatta şehit düşüyor. Bu şehitlerden biri yüzbaşı olmak üzere birkaç tanesi Ağaçbaşı turba bataklığının içerisinde, şehitlikleri biliniyor. Orada hala mezarları da biliniyor." ifadelerini kullandı.


Haber Editörü

AA

Santa Harabeleri'nde İncelemeler

Bayburt Valiliği'nden Anlamlı Uğurlama: Şehit Aileleri ve Gaziler Çanakkale’ye Gidiyor

Çayağzı Mahallesi'nde Su Basıncı Düşüklüğü Sorunu

Artvin'de "Ölünce Ara" Tiyatro Oyunu Yoğun İlgi Gördü

Artvin’de ‘Dağlardan Denize Artvin’ Kitabının İmza Günü ve Söyleşi Etkinliği Gerçekleşti

Vali Dr. Turan Ergün Esnaf Ziyaretinde Bulundu

Camiler ve Din Görevlileri Haftası Etkinlikleri Kapsamında Futbol Turnuvası Düzenlendi

Trabzon Büyükşehir Belediyesi'nden Kültür ve Sanat Kursları Başlıyor

Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nden Çocuklara Özel Tiyatro Etkinlikleri

Trabzonspor Efsaneleri Yeniden Sahada: Filistin Yararına Anlamlı Etkinlik

Trabzon Büyükşehir Belediyespor Rize Belediyespor’u 35-28 Mağlup Etti

Trabzon Büyükşehir Belediyesi'nden Küçük Sanayi Sitelerinin Taşınmasıyla İlgili Açıklama

Ordu'da patpat faciası! 1 çocuk can verdi, 1'i ağır 3 çocuk yaralı

Minik Öğrencilerden Anlamlı Ziyaret: Camiler ve Din Görevlileri Haftası

Vali Aziz Yıldırım'dan Vakfıkebir İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne Ziyaret

  • Pazartesi 29.6 ° / 18.8 ° Güneşli
  • Pazartesi 29.6 ° / 18.8 ° Güneşli
  • Salı 20.8 ° / 17.1 ° Bölgesel düzensiz yağmur yağışlı
  • BIST 100

    9023,41%-0,94
  • DOLAR

    34,25% 0,04
  • EURO

    37,62% 0,00
  • GRAM ALTIN

    2914,11% -0,24
  • Ç. ALTIN

    4872,56% -0,54

Rize

07.10.2024

  • İMSAK 04:50
  • GÜNEŞ 06:14
  • ÖĞLE 12:11
  • İKİNDİ 15:22
  • AKŞAM 17:58
  • YATSI 19:17