Rize’de çay bahçelerinin yenilenmesine yönelik tartışmalar sürerken, Rize Bağımsız Milletvekili Adayı Kenan İslamoğlu, sürecin ekonomik ve çevresel boyutlarına dikkat çekti. Sosyal medya üzerinden Rize’nin sorunlarını gündeme getiren İslamoğlu, çaylıkların yenilenmesinde üreticinin geçiminin, arazi yapısının ve bölgenin doğal koşullarının göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Çay bahçelerinin yenilenmesinin yalnızca eski bitkilerin sökülerek yeni fidanların dikilmesinden ibaret olmadığını belirten İslamoğlu, sökümden toprak düzenlemesine, işçilik giderlerinden bahçelerin yeniden verime geçeceği döneme kadar bütün maliyetlerin hesaplanması gerektiğini ifade etti.
Çay Bahçelerinin Söküm ve Yenileme Maliyetleri Gündemde
Rize’deki çay bahçelerinin önemli bir bölümünün dik yamaçlarda ve dar teraslarda yer aldığını hatırlatan Kenan İslamoğlu, yaşlanan çay bitkilerinin sökülmesinin ciddi iş gücü ve ekipman gerektirebileceğine işaret etti.
Arazinin eğimine ve toprak yapısına bağlı olarak söküm işlemlerinin zorlaşabileceğini kaydeden İslamoğlu, bitki atıklarının taşınması, toprağın yeniden düzenlenmesi ve yeni fidanların dikilmesi gibi işlemlerin üreticiye ek maliyet getirebileceğini belirtti.
Yenileme çalışmalarında yalnızca fidan desteği verilmesinin yeterli olmayacağını savunan İslamoğlu, üreticinin ekonomik gücünün dikkate alınması ve tüm aşamaları kapsayan bir destek planı hazırlanması gerektiğini dile getirdi.
Rize’de Sel, Erozyon ve Heyelan Riskine Dikkat Çekti
Çaylıkların yenilenmesinde çevresel risklerin de değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan İslamoğlu, eski bitkilerin sökülmesiyle toprağı tutan kök sisteminin zayıflayabileceğine dikkat çekti.
Rize’nin yoğun yağış alan coğrafi yapısını hatırlatan İslamoğlu, eğimli arazilerde toprağın uzun süre bitki örtüsünden yoksun kalmasının yüzey akışı ve erozyon riskini artırabileceğini belirtti. Kontrolsüz su akışının dere yataklarına ulaşması ve heyelan tehlikesi oluşturması ihtimaline karşı gerekli önlemlerin alınması gerektiğini ifade etti.
İslamoğlu, çay bahçelerinin yenilenmesinde her arazinin kendi özelliklerine göre değerlendirilmesi ve çalışmaların bilimsel incelemeler doğrultusunda yürütülmesi çağrısında bulundu.
Çay Üreticisinin Gelir Kaybını Kim Karşılayacak?
Çaylıkların yenilenmesi sırasında üreticilerin karşılaşabileceği ekonomik sorunları gündeme getiren İslamoğlu, yetkililerin maliyet ve destek planlamasına ilişkin soruları yanıtlaması gerektiğini belirtti.
İslamoğlu’nun açıklığa kavuşturulmasını istediği başlıca konular şöyle sıralandı:
Çay bahçelerinin söküm maliyetleri, arazi eğimi ve toprak yapısına göre hesaplandı mı?
İşçilik, atıkların taşınması, toprak düzenleme ve yeniden dikim giderlerini kim karşılayacak?
Yenileme nedeniyle ürün alamayan üreticilerin gelir kaybı nasıl telafi edilecek?
Eğimli arazilerde sel, erozyon ve heyelan risklerine karşı hangi tedbirler alınacak?
Üreticilere yalnızca fidan mı verilecek, yoksa bahçelerin yeniden verime geçmesine kadar bütün süreç desteklenecek mi?
Çay bahçelerinin yenilenmesinin gerekli olduğu alanların bulunabileceğini belirten İslamoğlu, bütün çaylıkların aynı yöntemle yenilenmesinin doğru bir yaklaşım olmayabileceğini ifade etti. Arazi koşulları ve üreticilerin ekonomik imkânları dikkate alınarak bölgeye özgü çözümler geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.
Kenan İslamoğlu’ndan Çay Kanunu Çağrısı
Çay sektöründeki temel sorunların çözümü için yasal düzenlemelerin önemine değinen Kenan İslamoğlu, önceliğin Çay Kanunu’nun çıkarılması olması gerektiğini savundu.
Özel sektörün yaş çayı belirlenen taban fiyatın altında almasının önüne geçilmesini isteyen İslamoğlu, üreticinin emeğinin karşılığını alabileceği ve gelir güvencesine sahip olabileceği bir sistem kurulması çağrısında bulundu.
Çaylıkların yenilenmesi sürecinin üreticiyi ekonomik açıdan zor durumda bırakmayacak şekilde planlanması gerektiğini belirten İslamoğlu, maliyetlerin önceden hesaplanmasını, gelir kaybına karşı destek mekanizmalarının oluşturulmasını ve doğal çevrenin korunmasını istedi.
“Çay Bahçesini Yenilerken Üreticinin Geçimini Kaybetmemeliyiz”
Çaylıkların yenilenmesi tartışmalarında üreticinin geçiminin ve Rize’nin doğal dengesinin birlikte ele alınması gerektiğini vurgulayan Kenan İslamoğlu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Çaylıkların yenilenmesi gündeme alınırken üreticinin geçimi, arazinin yapısı ve Rize’nin doğal dengesi birlikte düşünülmelidir. Unutmayalım; çay bahçesini yenilerken üreticinin geçimini, toprağın bütünlüğünü ve Rize’nin doğal dengesini kaybetmemeliyiz.”
