Öğrenciler, LGS ve YKS sınavlarına yaklaşırken çeşitli kaygılar yaşamaktadır. Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Pınar Aylin Kaya, bu kaygının yönetimi hakkında önemli bilgiler verirken, Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Doç. Dr. Binnur Okan Bakır ise sınav öncesinde ve günü geldiğinde beslenme hakkında önerilerde bulunmuştur.
KAYA: KAYGIYI YÖNETMEK ÖNEMLİ
Dr. Öğr. Üyesi Pınar Aylin Kaya, sınav kaygısının beynin doğal bir alarm mekanizması olduğunu vurgulayarak, sınav öncesinde hissedilen kaygı, gerginlik, uyku sorunları ve konsantrasyon zorluklarının son derece yaygın ve normal olduğunu belirtti. Sınav kaygısının hem zihinsel hem de fiziksel boyutları bulunduğunu ifade eden Kaya, “Kayıt kaygısının bilişsel boyutunda, 'Ya başarısız olursam?' veya 'Diğerleri benden daha iyi hazırlandı.' gibi düşünceler öne çıkarken, bedensel boyutunda ise kalp çarpıntısı, terleme ve ağız kuruluğu gibi belirtiler gözlemlenir” diye belirtti. Belirli bir seviyedeki kaygının performansı artırabileceğini de ekleyerek, önemli olanın kaygıyı tamamen yok etmek değil, onu yönetilebilir bir düzeyde tutmak olduğunu vurguladı.
RUTİNİ KORUMAK GEREKİR
Sınav tarihine yaklaşıldıkça öğrencilerin yeni bilgiler edinmek yerine mevcut bilgilerini pekiştirmeye odaklanmaları gerektiğini ifade eden Kaya, günlük düzenin muhafaza edilmesinin son derece kritik olduğunu aktardı. Kaygının belirsizlikten kaynaklandığını ve düzenin zihinsel olarak rahatlama sağladığını belirterek, öğrencilerin günlerini planlamalarını, çalışma ve dinlenme sürelerini ortalama ayarlamalarını önerdi. Uzun saatler boyunca kesintisiz çalışmak yerine belirli süreli yoğun çalışma seanslarıyla ilerlemek gerektiği ifade ediliyor. Yeterli uyku almamanın sınav başarısı üzerindeki etkisini de göz ardı etmemek gerektiğini belirtti.
NEFES TEKNİKLERİ ETKİLİDİR
Kaya, kaygının arttığı anlarda nefes tekniklerinin kullanışlı bir strateji olabileceğini savunarak, diyafram nefesi uygulamalarının vücutta gevşemeyi sağladığını dile getirdi. Özellikle sınav salonuna girerken birkaç derin nefes almanın kaygıyı azaltabileceğini vurguladı. Olumsuz düşüncelerin sorgulanmasının da önemli olduğunu belirten Kaya, “'Bu sınavı geçemezsem hayatım sona erer' düşüncesi yerine 'Bu sınav önemli ama hayatımın tek belirleyicisi değil' düşüncesine odaklanmak, öğrencinin üzerindeki baskıyı hafifletebilir. Her düşünme tarzı gerçek değildir; bunları değerlendirmek mümkündür” dedi.
ZAMAN YÖNETİMİ İÇİN HIZLI GÖZDEN GEÇİRMEK
Sınav sırasında, öğrencilerin ilk birkaç dakikayı sakinleşmek amacıyla kullanabileceklerini ifade etmiştir. Soru kitapçığını hızla gözden geçirmenin, zaman yönetimi bakımından yardımcı olabileceğine dikkat çekmiştir. “Biliyorum ama unuttum” hissinin yaygın bir durum olduğunu belirten Kaya, öğrencilerin zorlandıkları soruları bırakıp diğer sorulara yönelmelerinin daha etkili bir yaklaşım olacağını ifade etmiştir.
EBEVEYNLERİN TUTUMU ÖNEMLİ
Sınav döneminde ailelerin tutumlarının öğrenciler üzerinde önemli bir etkisi olduğunu belirtti. Ebeveynlerin başarı odaklı baskılar kurmak yerine, çocuğun gösterdiği çabayı takdir etmeleri gerektiğini belirtti. “Bu sınavı geçmek zorundasın” yerine “Elinden geleni yaptın, bu yeterli” yaklaşımının öğrencinin öz güvenini artırabileceğini ifade etti. Ayrıca, evde sınav konusunun sürekli gündemde tutulmasının kaygıyı artırabileceğine de dikkat çekmiştir.
BAKIR: BESLENMEDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Yeditepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Doç. Dr. Binnur Okan Bakır, sınav öncesinde ani beslenme değişikliklerinde kaçınılması gerektiğini açıkladı. Sınavdan 3-4 gün önce dışarıda yemek yerken dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı. “Besin zehirlenmesi riski taşımayan güvenilir kaynaklardan yemek tüketimine dikkat edilmelidir. Aynı zamanda daha önce hiç denemediğiniz yiyecekleri bu dönemde tercih etmemeniz faydalı olacaktır” ifadelerini kullandı.
SU TÜKETİMİ VE DENGELİ KAHVALTI ÖNEMLİ
Beyin fonksiyonlarının sağlıklı çalışabilmesi için yeterli sıvı alımının önemine değinen Bakır, öğrencilerin sınavdan önceki gün su içmesini, fakat sınav sabahında fazla sıvı tüketiminden kaçınmaları gerektiğini söyledi. Kahvaltının kesinlikle atlanmaması gerektiğini belirten Bakır, kan şekerini dengede tutan kompleks karbonhidratların tercih edilmesi gerektiğini dile getirdi. Tam buğday ekmeği, çavdar ekmeği, yulaf ve sebze türleri oldukça uygun seçimlerdir. Yumurta ve peynir gibi protein kaynaklarının da kahvaltıda yer alması gerektiği anlatıldı.
AĞIR YEMEKLERDEN KAÇINILMALI
Sınavdan bir gün önce geç saatte yemek yenmemesi gerektiğini belirten Bakır, yağlı, kızartılmış ve tuzlu yiyeceklerin uyku kalitesini olumsuz etkileyebileceğini kaydetti. “İyi bir uyku, sınavdan önce zinde uyanmak için en önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle sınav öncesinde hafif ve dengeli bir öğün tercih edilmelidir” şeklinde önerilerde bulundu.
