Okyanus yüzey sularının normalin üzerinde ısınmasıyla ortaya çıkan El Nino’nun, emtia piyasaları üzerindeki etkisi sürerken, uzmanların “Mega El Nino” uyarısı yeni bir risk olarak öne çıktı.
Mega El Nino’nun özellikle tarım ürünlerinin arzını etkileyerek emtia piyasalarındaki dalgalanmayı artırabileceği öngörüldü.Okyanuslardaki ısınmanın yaklaşık 1 dereceye ulaşması “El Nino”, 1 ila 2 derece arasında gerçekleşmesi “Süper El Nino”, 2 derecenin üzerine çıkması ise “Mega El Nino” olarak adlandırılıyor.
Uzmanlar, son olarak 1877’de yaşanan Mega El Nino’nun bu yıl etkili olabileceği uyarısında bulundu.El Nino’nun beraberinde getirdiği kuraklık, sel ve aşırı sıcaklıklar, özellikle tarımsal üretimde arz endişelerini artırırken fiyatlar üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturdu.
Uluslararası piyasalarda bu yıl buğday fiyatları yüzde 40’ın, mısır yüzde 22’nin, soya fasulyesi yüzde 26’nın, şeker yüzde 20’nin ve pirinç fiyatları yüzde 45’in üzerinde yükseldi.TARIM ÜRÜNLERİNDE DALGALANMA ARTTIVadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, El Nino’nun haziran ayından itibaren tarım ürünlerinde volatiliteyi artırdığını belirtti.Pirinç, pamuk, kakao, kahve, mısır ve buğday fiyatlarında hem aşağı hem de yukarı yönlü sert hareketler görüldüğünü aktaran Ergezen, bu hareketliliğin en önemli nedeninin El Nino olduğunu söyledi.Ergezen, emtia piyasasındaki endüstriyel ürünlerin fiyatlarının da zaman zaman bu gelişmelerden olumsuz etkilenebildiğini ifade etti.
El Nino’nun bu ürünleri doğrudan etkilediğini söylemenin zor olduğunu belirten Ergezen, sıcaklık artışlarının üretimde gecikmelere neden olabildiğine dikkati çekti. Özellikle Afrika ve Avustralya’da maden üretiminin bundan olumsuz etkilenebildiğini kaydetti.Mega El Nino’nun mevcut hava olayının süresini uzatabileceğini belirten Ergezen, “El Nino’nun 2027’nin başına kadar sürmesi zaten bekleniyordu.
Mega El Nino bunun bir miktar daha gecikmesine ve ilk çeyreğin sonuna doğru uzamasına yol açabilir.” dedi.ETKİLERİ BİR SONRAKİ SEZONA TAŞINABİLİRErgezen, sıcaklıkların yükselmesinin ardından hava koşullarının kısa sürede normale dönmesinin kolay olmadığını belirterek, çok şiddetli bir El Nino’nun etkilerinin uzun süre devam edebileceğini ifade etti.Kurak ve yağışsız bir dönemin ardından yağışlı koşullara hemen geçilemeyeceğini vurgulayan Ergezen, mevcut koşulların gelecek sezonun rekoltesini de olumsuz etkilediğini söyledi.Ergezen, “El Nino etkisi sene başında azalsa bile bunun etkisini bir sonraki sezon göreceğiz.
Bu da en az bir senelik bir dalgalanmanın devam edeceği anlamına gelmekte.” ifadelerini kullandı.
